Γιατί κάνω “άσκηση”

Κάποιοι από εσάς ίσως ακούτε ή διαβάζετε για τη πνευματική άσκηση, έχοντας μια θολή ιδέα περί τίνος πρόκειται… Νομίζετε ότι η «άσκηση» είναι κάτι ανάμεσα σε ψυχεδελική ικεσία και αυτοτιμωρητική στέρηση, κάτι ίσως υπερβατικό, εξωτικό, πολύπλοκο και σίγουρα κάτι πολύ απαιτητικό για εσάς.

Τι μεγάλη παρανόηση, αλήθεια! Η ίδια η λέξη «άσκηση» είναι άκρως παραπλανητική. Γιατί στην ουσία δεν πρόκειται για τη καταβολή κάποιας ιδιαίτερης προσπάθειας. Αυτό που λέμε «άσκηση» μοιάζει περισσότερο με την απλή επιστροφή στο σπίτι μας, στον εσωτερικό φυσικό μας χώρο, στη φυσική μας κατάσταση. Άρα, η καλύτερη λέξη που θα μπορούσε να αποδώσει αυτή τη διαδικασία, θα ήταν «εξάσκηση», ή «συνήθεια»… Να εξασκούμαστε στην επάνοδο στη φυσική μας κατάσταση. Να «εκπαιδεύουμε» τον νου μας να βλέπει καθαρά το θέατρο των νευρώσεων και να αποταυτίζεται από αυτές…

Επιτρέψτε μου να καταθέσω εδώ κάποια κομμάτια από τη προσωπική μου εμπειρία άσκησης – ίσως και να τα βρείτε βοηθητικά.

Από τη στιγμή που θα κάτσω για διαλογισμό, συμβαίνει κάτι μαγικό: η φλυαρία του νου σταματά, σαν να ανοίγει απότομα μια πόρτα σε ένα δωμάτιο γεμάτο κόσμο, και όλοι αίφνης να σιωπούν στρέφοντας τη προσοχή τους εκεί. Με τον ίδιο τρόπο, οι φωνές μέσα στο νου μου, οι διάσπαρτες αναρχικές σκέψεις και διασπάσεις, ξαφνικά ησυχάζουν- σταματούν προσωρινά, σαν να περιμένουν να δουν… τι θα συμβεί!

Κάθομαι σταυροπόδι με τη πλάτη ίσια και νιώθω το σώμα μου να εδραιώνεται μέσα στη γη, σαν να βυθίζεται στο έδαφος, σαν δέντρο που ριζώνει βαθιά. Αυτό μου δίνει μια αίσθηση σιγουριάς και ασφάλειας, καθώς δημιουργεί ένα διάστημα ακλόνητο και σταθερό, μέσα από το οποίο μπορώ να αντιμετωπίσω τα πάντα. Είναι μια στάση αξιοπρέπειας και ανοίγματος. Σαν να λέω: είμαι εδώ, έτοιμη για τα πάντα. Δεν έχω τίποτα να κρύψω, δεν έχω τίποτα να φοβηθώ. Είμαι ολόκληρη, ακέραιη και ανοιχτή απέναντι στη ζωή.

Με τον κορμό εδραιωμένο στη γη, νιώθω το κεφάλι μου να υψώνεται στον ουρανό, σαν ένα βουνό που τα ριζά του απλώνονται στο έδαφος και η κορυφή του χάνεται στα σύννεφα. Η σπονδυλική στήλη γίνεται σαν ένα τόξο που στοχεύει προς τα πάνω, όλο και ψηλότερα. Αφήνω την αναπνοή μου να γίνεται φυσικά, να έρχεται σαν τον φλοίσβο της θάλασσας, άλλοτε φουρτουνιασμένη, άλλοτε ήσυχη, έρχεται και φεύγει ρυθμικά, διαπερνώντας ολόκληρο το σώμα μου, από τις άκρες των δακτύλων των ποδιών και των χεριών, μέχρι τις τρίχες της κεφαλής. Η κάθε εισπνοή έρχεται από κάτω, διαπερνά όλο το μήκος του σώματος μέχρι τη κορυφή του κεφαλιού και η κάθε εκπνοή αφήνεται να κατέβει χαλαρά παντού. Όπως και η στάση, έτσι και η αναπνοή μου λειτουργεί ενεργειακά σαν μια άγκυρα, που από τη μια άκρη με δένει, ενώ από την άλλη με αφήνει ελεύθερη να ανοίγομαι στο σύμπαν. Ακούω μέσα μου τις μικρές κινήσεις του σώματος, νιώθω τους «ενεργειακούς αέρες» σαν ένα ευχάριστο τρέμουλο που διαπερνά τα κανάλια, καθώς το εσωτερικό θέατρο των σκιών αρχίζει να παίζει ξανά. Αναμνήσεις, εικόνες, σκέψεις, λόγια, συναισθήματα ανεβαίνουν και κατεβαίνουν στη σκηνή.

Σε όλη αυτή τη διαδικασία ακούω τη φωνή του Δασκάλου να με οδηγεί: η φωνή του είναι η δική μου, εσωτερική φωνή, η σοφία της καρδιάς μου. Μου λέει να μην παρασύρομαι από τις εμφανίσεις στον νου, να τις αφήνω… Συνεχίζει μέχρι που να μην υπάρχει τίποτα άλλο παρά ο χτύπος της καρδιάς και ο φλοίσβος της αναπνοής μου. Κάποιες στιγμές το σώμα μου χάνεται. Νιώθω μόνο μια ζεστασιά να με τυλίγει μέσα κι έξω. Για λίγο, το μέσα και το έξω διαλύονται και νιώθω μιαν ανάλαφρη αίσθηση διαστολής και χαλάρωσης. Ούτε αυτό κρατάει, καθώς επανέρχονται οι σκέψεις, ολοένα με λιγότερη εξαναγκαστική δύναμη… σαν τα πουλιά που κατεβαίνουν χωρίς να προσγειωθούν, έρχονται και ξαναπετούν μακριά. Υπάρχει μια αίσθηση ρευστότητας στα πάντα. Η αναπνοή και ο ρυθμός της καρδιάς δονούν κάθε μόριό μου σ’ έναν υδάτινο ρευστό χορό. Μια λεπτοφυής κίνηση διαπερνά την ακινησία, σαν όλη η ύπαρξή μου να χορεύει.

Αυτό το σώμα, που συνήθως το θεωρώ τόσο «στέρεο» στη καθημερινότητα, στον διαλογισμό γίνεται ένα θαύμα, που ανοίγει και περιλαμβάνει τα πάντα. Γίνεται ένα αλχημικό σώμα… Αυτό το σώμα που τόσο έχω ταλαιπωρήσει, κριτικάρει, απορρίψει, έρχεται να με εξυψώσει μόλις το εμπιστευτώ. Μόλις το αφήσω να χαλαρώσει από την ένταση που το κάνει σαν σφιχτοδεμένο δεμάτι χόρτα, αυτό το σώμα μπορεί να με οδηγήσει στην ευδαιμονία.

Μερικές φορές εμφανίζεται κάποιος πόνος, κάποιο πιάσιμο, κάποια ενόχληση- πάντα όμως περνάει, αν δεν κολλήσω σε αυτό. Μερικές φορές εμφανίζονται στεναχώριες, παράπονα, μνησικακίες- πάντα όμως περνάνε, αν δεν κολλήσω σε αυτά. Άλλες φορές εμφανίζεται ευχαρίστηση, άνεση, χαρά- κι αυτό πάλι περνάει, αν δεν κολλήσω.

Συνήθως υπάρχει ένα οικείο βίντεο ανάμεικτης ομορφιάς και πόνου που παίζει συνεχώς στο νου μου. Αυτό που κάνει τη διαφορά είναι το γεγονός ότι στη διάρκεια της άσκησης, όλα αυτά τα άκρως «εξαναγκαστικά» συναισθήματα, χάνουν προσωρινά τη δύναμη τους. Ξεθωριάζει η σημασία τους και αλαφρώνει το βάρος τους. Θα ξανάρθουν στη καθημερινή μου ζωή, πάλι και πάλι, αλλά δεν θα έχουν την ίδια δύναμη, γιατί η άσκηση τα «αποσυναρμολογεί».

Πώς γίνεται αυτό; Αποσυναρμολογώ το συναίσθημα σημαίνει το κοιτάζω απευθείας. Συνήθως φοβάμαι να το κάνω αυτό. Ταυτίζομαι στο λεπτό με το κάθε συναίσθημα και «γίνομαι» ο φόβος, «γίνομαι» η απόρριψη, «γίνομαι» ο θυμός, «γίνομαι» η προσκόλληση. Με τον διαλογισμό, προβαίνω στην ακριβώς αντίθετη διεργασία: αποταυτίζομαι, παρατηρώντας το συναίσθημα. Κοιτάζοντάς το απευθείας, χάνει αυτόματα την εξαναγκαστικότητά του. Κοιτάω μέσα στο φόβο, κοιτάω μέσα στο θυμό, κοιτάω μέσα στη προσκόλληση, αλλά δεν «είμαι» όλα αυτά. Είμαι εδώ… Τα περιλαμβάνω όλα, χωρίς να ταυτίζομαι με τίποτα.

Η διαδικασία της άσκησης δεν αρχίζει ούτε σταματάει στο μαξιλάρι του διαλογισμού. Διαπερνά ολόκληρη την εμπειρία της ζωής μου. Με τον καιρό, δημιουργείται αυτή η αίσθηση που ο μεγάλος Δάσκαλος Τρούνγκπα ονόμαζε «ειρηνικός πολεμιστής». Σε αυτή τη «μάχη» δεν βρίσκομαι αντιμέτωπη με τους άλλους, ούτε με τα συναισθήματά μου, αυτά καθαυτά, αλλά με τις κεκτημένες μου τάσεις και συνήθειες. Είναι οι κεκτημένες τάσεις που δυσκολεύουν τη ζωή μου και μπλοκάρουν την ευτυχία μου. Κι αυτό ισχύει για όλους μας! Η πνευματική άσκηση (σαν μια αυτό-ψυχοθεραπεία) έρχεται να με εκπαιδεύσει στην αντίστροφη διαδικασία. Μου πήρε τόσο χρόνο και κόπο να χτίσω αυτές τις νευρώσεις… χρειάζεται επιμέλεια και σταθερότητα για να τις διαλύσω. Χρειάζεται χρόνος και εμπιστοσύνη.

Τη πρώτη φορά που έκανα διαλογισμό, πριν 25 περίπου χρόνια, έγινε κάτι συγκλονιστικό: ένιωσα σαν να με πετούσαν έξω από ένα διαστημόπλοιο και βρέθηκα ξαφνικά μετέωρη στο διάστημα, χωρίς κανένα στήριγμα… Με έπιασε θυμάμαι ταχυπαλμία και πανικός! Από τότε, σιγά σιγά, απέκτησα μια μικρή εμπιστοσύνη σε αυτή τη κατάσταση «χωρίς σημεία αναφοράς»- μια πολύ μικρή εμπιστοσύνη, που μετριάζει τον πανικό του θανάτου… Οι δάσκαλοι όλοι τονίζουν ότι με τον καιρό θα επέλθει η αφοβία μέσα μου. Θα γίνω έτοιμη να τα αντιμετωπίσω όλα, οπλισμένη με τη δύναμη της σοφίας και της συμπόνιας. Μέχρι τότε, απλά προσπαθώ να προχωράω στο μονοπάτι της άσκησης, κάθε μέρα, σταθερά, με υπομονή και καλοσύνη απέναντι στον εαυτό μου και στους άλλους. Κάθε μέρα η εμπειρία μου είναι διαφορετική, γιατί κάθε ανάσα που παίρνω είναι διαφορετική. Κάθε μέρα είμαι καινούργια, γιατί κάθε ανάσα που παίρνω είναι καινούργια. Ο κόσμος έχει πάψει να είναι εκείνο το συμπαγές κατασκεύασμα που με πλάκωνε τόσα χρόνια. Τώρα, συμβαίνουν απλόχερα θαύματα μπροστά στα έκπληκτα μάτια μου.

Να λοιπόν γιατί κάνω άσκηση! Για να έχω αυτή την ελαστικότητα μέσα μου, να καλλιεργώ την νοητική και ψυχολογική μου ευλυγισία… Να γιατί δεν βαριέμαι να κάθομαι σε διαλογισμό! Γιατί είναι το πιο συναρπαστικό ταξίδι που έκανα ποτέ: ένα ταξίδι «από εμένα σ’ εμένα»… Να γιατί νιώθω ευτυχισμένη. Γιατί έπαψα πια να βάζω αγγαρείες κοινωνικού τύπου στον εαυτό μου. Προσπαθώ να σέβομαι και να προστατεύω αυτή την ανθρώπινη ύπαρξη που διαθέτω, γιατί αυτή η πολύτιμη ανθρώπινη ύπαρξη με πάει προς τη φώτιση.

Υπάρχουν πληγές που ανοίγουν, πληγές που αποκαλύπτονται κατά τη διάρκεια αυτής της πορείας. Ο δρόμος σίγουρα δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα. Αργά όμως και σταθερά, η νευρωτική μου ύπαρξη μεταμορφώνεται σε κάτι τόσο γεμάτο με άπειρες δυνατότητες, που ξεπερνά τη φαντασία μου. Όλα είναι θέμα προοπτικής. Όταν αλλάζει η προοπτική, τα πάντα αλλάζουν. Όταν το εγώ μου υποχωρεί, ανοίγει η ευρύχωρη προοπτική του εμείς. Ανοίγει η χαρά και η ολοκλήρωση μιας ύπαρξης χωρίς ιδιαίτερες προσωπικές ατζέντες και χωρίς ιδιαίτερες αρέσκειες ή απαρέσκειες. Τι ελευθερία! Τι ευγνωμοσύνη!

Να σας πω ένα μυστικό; Η περίφημη φώτιση δεν είναι κάτι μακρινό, για κανέναν από εμάς. Αντίθετα, είναι τόσο κοντινό, σαν τη μύτη μας, που δεν μπορούμε να την δούμε…

Advertisements
Standard

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s