Ο Πλούτος της Φυσικότητας

Όταν ακούμε για γιόγκα ή διαλογισμό, αυτό που μας έρχεται στον νου είναι ένα είδος γυμναστικής- στρέτσινγκ που κάνει το σώμα και τον νου ευλύγιστο. Πολλές φορές νομίζουμε ότι πρόκειται για κάτι πολύ απαιτητικό, ότι χρειάζεται να καταβληθεί ιδιαίτερη προσπάθεια για να επιτευχθεί η επιδιωκόμενη ‘χαλάρωση’ και ηρεμία.
Στη πραγματικότητα όμως, αυτό που κάνει η (αυθεντική) γιόγκα και ο διαλογισμός είναι απλά να μας επαναφέρει στη φυσική μας κατάσταση. Αυτό που λέμε «άσκηση» μοιάζει περισσότερο με την απλή επιστροφή στο σπίτι μας, στον εσωτερικό φυσικό μας χώρο, στη φυσική μας κατάσταση. Στα θιβετανικά ‘γιόγκα’ μεταφράζεται ως ‘Ναλ-Τζορ’ (nal-jor). Είναι μια έκφραση με πολύ βαθύ νόημα που σημαίνει ταυτόχρονα φυσικότητα (Ναλ) και πλούτο (Τζορ). Ο πλούτος της φυσικότητας , ο πλούτος της φυσικής μας κατάστασης που υπάρχει αφ’ εαυτή και που αναδύεται όταν χαλαρώσουμε…
Τι ειρωνεία! Να νομίζουμε ότι χρειάζεται να καταβάλλουμε τόση προσπάθεια για να μπορέσουμε να επιστρέψουμε στην αρχική μας φυσική κατάσταση του εσωτερικού πλούτου και της αφθονίας, που είναι πάντα εδώ μαζί μας και που ποτέ δεν την αποχωριστήκαμε!
Τι σημαίνει όμως ‘εσωτερικός πλούτος’; Σε όλη μας τη ζωή κυνηγάμε τον υλικό πλούτο, που ποτέ δεν μας φαίνεται αρκετός, όσα κι αν έχουμε συσσωρεύσει στις τράπεζες και στις ντουλάπες μας. Κυνηγάμε ακόμη και τον ‘πνευματικό’ πλούτο – τη γνώση, τη καλλιέργεια, το πνευματικό κεφάλαιο που ενισχύει το κοινωνικό μας κεφάλαιο – με μια εμμονή που χαρακτηρίζεται από φιλοδοξία και ματαιοδοξία. Αλλά η αληθινή πνευματική άσκηση είναι απλά ο πλούτος, η αφθονία της φυσικότητας. ‘Γιόγκι’ στα θιβετανικά (Ναλ- τζόρ-πα) σημαίνει ‘κάποιος που είναι πλούσιος σε φυσικότητα’. Υπό αυτή την οπτική, πλούσιοι δεν είναι οι αγχωμένοι θαμώνες της Wall Street, αλλά οι ρακένδυτοι ασκητές στην Ινδία και στο Θιβέτ, που τα μάτια τους ακτινοβολούν με αυτή την απαράμιλλη λάμψη…

Επειδή έχουμε (ως είδος) ξεχάσει τη φυσική παραμονή του νου μας, επειδή έχουμε ξεχάσει ακόμη και την άμεση επαναφορά του, χρειαζόμαστε μια μέθοδο. Υπάρχουν διάφορες μέθοδοι που προτείνονται από όλα τα πνευματικά συστήματα και τις παραδόσεις. Εδώ όμως αναφερόμαστε συγκεκριμένα στη μέθοδο του παραδοσιακού Βουδιστικού διαλογισμού της ‘Σάματα’ (αλλιώς: ‘Σίνε’, ή ‘Γαλήνια Παραμονή’, Calm Abiding). Χρειαζόμαστε λοιπόν εκπαίδευση στον διαλογισμό της γαλήνιας παραμονής, για να εξασκούμαστε στην επάνοδο στη φυσική μας κατάσταση. Γι’ αυτό και η θιβετάνικη λέξη για το διαλογισμό (‘Γκομ’), σημαίνει ‘συνήθεια’.

Βιώνουμε εντέλει το οξύμωρο τού να ζούμε σε κοινωνίες υλικής αφθονίας, νιώθοντας διαρκώς μέσα μας φτωχοί και στερημένοι. Ενώ η φύση μας είναι εγγενώς πλούσια, χρειάζεται να ‘αφήσουμε’ τη προσκόλληση στον εξωτερικό πλούτο και τις νευρώσεις που μας δένουν μαζί του, για να αναδείξουμε τον εσωτερικό πλούτο της φυσικότητας.

Η επιτήδευση είναι κάτι που μάς κουράζει. Μας φέρνει μια διαρκή ένταση, στη προσπάθεια να κρατήσουμε έναν υποτιθέμενο έλεγχο στη συμπεριφορά μας, στις σχέσεις μας, στη ζωή μας. Έχω δει πολλές φορές ανθρώπους να διαλύονται, να γίνονται στάχτη πίσω από τα προσωπεία του καθωσπρεπισμού και του κοινωνικού κομφορμισμού που έχουν υιοθετήσει. Έχω δει ανθρώπους να χάνονται και να σβήνουν πίσω από τον ‘ρόλο’ τους. Τόσο κουραστικό αλήθεια!

Κι όμως. Αν το σκεφτούμε, αυτός ο ‘έλεγχος’ που πασχίζουμε να ασκήσουμε πάνω στη ζωή, είναι σκέτη ψευδαίσθηση! Γιατί; Γιατί απλά δεν …γίνεται! Δεν μπορούμε να ελέγξουμε τα φαινόμενα. Το μόνο που μπορούμε να ‘ελέγξουμε’ είναι ο νους μας. Τα συναισθήματα μας. Ναι, αυτά, μπορούμε να τα ‘ελέγξουμε’ μέσα από τον διαλογισμό. Κάποιες στιγμές. Για λίγο χρονικό διάστημα. Απλά να είμαστε παρόντες
στο παιχνίδι του νου και να μην χανόμαστε στη διάσπαση που φέρνουν τα φαινόμενα: οι φίλοι μας, οι εχθροί μας, οι εραστές μας, η ελπίδες μας και οι φόβοι, η ζήλεια, η υπερηφάνεια, η προσκόλληση, η επιθετικότητα, όλα… Με άλλα λόγια, συνήθως τα φαινόμενα ελέγχουν τον νου μας. Αλλά με την εξάσκηση στο διαλογισμό της γαλήνιας παραμονής μπορούμε να ξαναπάρουμε τον έλεγχο, στην αρχή ίσως για κλάσματα του δευτερολέπτου, αλλά σιγά σιγά μπορούμε να «εκπαιδεύσουμε» τον νου μας να βλέπει πιο καθαρά το θέατρο των νευρώσεων και σταδιακά να αποταυτίζεται από αυτές…

Προσέξτε εδώ τη σημασιολογική διολίσθηση της λέξης ‘έλεγχος’. Στην αρχή είναι κάτι που νομίζουμε ότι μπορούμε να ασκήσουμε στο περιβάλλον μας, με βία και εξαναγκασμό. Μετά, γίνεται κάτι που έρχεται φυσικά, απλά χαλαρώνοντας τον νου και παρατηρώντας τον, παρατηρώντας τις σκέψεις και τα συναισθήματα να αναδύονται και να χάνονται. Έτσι, στην αρχή ο ‘έλεγχος’ είναι κάτι που προσπαθούμε να ασκήσουμε και μας περιάγει σε μια κατάσταση ψυχικού ανικανοποίητου και ένδειας. Ενώ στη συνέχεια ο ‘έλεγχος’ γίνεται κάτι που απλά συμβαίνει από μόνο του, φέρνοντάς μας την ικανοποίηση, την πλησμονή και της αφθονία της φυσικότητας.

Φυσικότητα σημαίνει απουσία επιτήδευσης, απουσία εμπλοκής σε δυιστικές αναφορές: καλό-κακό, ευχάριστο-δυσάρεστο, επιθυμητό- αποτρόπαιο…
Σαν κοινά ανθρώπινα όντα που είμαστε, έχουμε όλοι τη τάση, όταν εμφανίζεται ένα πρόβλημα, να προσπαθούμε να το αντιπαλέψουμε, να το ξεπεράσουμε ή να κάνουμε τέλος πάντων κάτι γι’ αυτό. Πολλοί λίγοι από εμάς έχουν τη νηφαλιότητα να κατανοήσουν ότι ο καλύτερος τρόπος να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα, ο καλύτερος τρόπος να ξεπεραστούν τα προβλήματα είναι να παραμείνουμε στη κατάσταση της φυσικότητας.

Είναι πράγματι τόσο σπάνιο! Γι’ αυτό στη Βουδιστική σχολή της Μαχαμούντρα λέμε ότι αν μπορούμε να παραμείνουμε στη κατάσταση της φυσικότητας, αυτό είναι ο μεγαλύτερος πλούτος. Είναι ο πλούτος όλων των φωτισμένων ιδιοτήτων μας που αναδύεται. Όταν καταφέρουμε να παραμείνουμε στη φυσική κατάσταση, όλες οι φωτισμένες απροσμέτρητες ιδιότητες της αγάπης, της συμπόνιας, της σοφίας, της δύναμης αυτόματα ανατέλλουν!
Είναι στην ουσία τόσο απλό: Να ασκούμε τον διαλογισμό της γαλήνιας παραμονής, να παρακολουθούμε απλά την αναπνοή να έρχεται και να φεύγει και όταν έρχονται οι σκέψεις, να μην τις απορρίπτουμε, ούτε να τις ενθαρρύνουμε. Μόνο να παρακολουθούμε την αναπνοή, μέσα έξω. Σιγά σιγά, αυτή η νοητική κατασκευή των σκέψεων μειώνεται, αποδυναμώνεται, γίνεται πιο αργή. Τότε ακριβώς εμφανίζεται το ‘χρώμα’ της αληθινής φύσης του νου, γιατί τότε έχουμε αφήσει λίγο ‘χώρο’ σε αυτόν τον ευγενή εγγενή μας πλούτο να αναδυθεί…

Advertisements
Standard