Η Σημασία των Μικρών Πραγμάτων

Έχε το νου σου ανοιχτό σαν το διάστημα και την πράξη σου λεπτή σαν τον μίσχο του κριθαριού.(Πάντμα Σαμπάβα)

Σας έχω μιλήσει ποτέ για τον παππού μου; Ήταν ένας ευθυτενής Αρκάς με ιδιαίτερη ευγένεια ψυχής και ακεραιότητα. Όταν ήμουν μικρό κοριτσάκι συνήθιζε να μου στέλνει επιστολές από την πρωτεύουσα στην επαρχιακή πόλη όπου ζούσαμε με τους γονείς μου, γεμάτες συμβουλές ζωής.

Εγώ τις διάβαζα ξανά και ξανά και φανταζόμουν τον εαυτό μου να μεγαλώνει όπως περιέγραφε ο παππούς μου τους ανθρώπους: δυνατούς και φωτεινούς, γεμάτους ανθρωπιστικά οράματα.

Αυτά γίνονταν στα χρόνια της Χούντας, κι όμως θυμάμαι τους ανθρώπους πιο όρθιους από σήμερα…

Σήμερα ζούμε σε σκυφτές εποχές. Η ειλικρίνεια, η ακεραιότητα, η ευγένεια έχουν εκλείψει από το προσωπικό λεξικό μας. Και όσοι από εμάς συνεχίζουμε να σκεφτόμαστε, προσπαθούμε να βρούμε εφήμερες συνταγές ανθρωπιάς να μας σώσουν.

Αν αναρωτηθούμε τι είναι αυτό που μπορεί να δικαιώσει τη λέξη «άνθρωπος» σήμερα και πάντα, πέρα και έξω από εξωτερικά συστήματα αναφοράς, πέρα από ιδεολογίες, θρησκείες, πολιτικά κόμματα, ποδοσφαιρικές ομάδες και οποιοδήποτε άλλο ετεροκαθορισμένο πρότυπο – αν σκύψουμε ενδελεχώς στη νοηματοδότηση της ανθρώπινης εμπειρίας μας, αν αφήσουμε μια στιγμή ακλόνητης διαύγειας να φωτίσει τη θολούρα που δημιουργούν οι καθημερινές έγνοιες και φροντίδες ώστε να φανεί η ουσία της ζωής μας, θα δούμε ότι αυτό που δίνει το νόημα δεν είναι τίποτα άλλο παρά τα μικρά πράγματα!

Όλα αυτά τα μικρά πράγματα που επαναλαμβάνουμε καθημερινά (συνήθως ασυνείδητα), αυτά που δεν προσέχουμε μιας και τα θεωρούμε αμελητέα, αυτά που δεν δημοσιοποιούνται, δεν κοστολογούνται, δεν προϋπολογίζονται, δεν χειροκροτούνται, δεν διαφημίζονται, δεν πωλούνται, δεν αγοράζονται, δεν μπαίνουν στο χρηματιστήριο, δεν φαίνονται στην τηλεόραση, ούτε ανεβαίνουν στο διαδίκτυο. Και εξηγούμαι…

Όταν λέω μικρά πράγματα δεν εννοώ τα μικροαντικείμενα που συσσωρεύουμε. Ούτε τις ψυχαναγκαστικές μας εμμονές. Εννοώ όλες εκείνες τις λεπτομέρειες που αναδύουν το άρωμα της εμπειρίας μας. Από τον τρόπο που τρώμε, γευόμαστε, κινούμαστε, μιλάμε, μέχρι τον τρόπο που εργαζόμαστε, που χειριζόμαστε τα μηχανήματα, που φερόμαστε στα ζώα, που ποτίζουμε τα φυτά, που χαϊδεύουμε και παρηγορούμε ο ένας τον άλλον, τον τρόπο που εισπνέουμε τη δυστυχία των αγαπημένων μας, που σεβόμαστε και φροντίζουμε το σώμα μας, που φροντίζουμε τους νεκρούς μας, που καθαρίζουμε το σπίτι μας, που περπατάμε στο δρόμο, που φροντίζουμε τη γειτονιά, το χωριό, την πόλη, τον πλανήτη μας…

Και ακόμη πιο βαθιά, τον τρόπο που σκεφτόμαστε – αυτήν την αέναη κίνηση των λεπτοφυών σκέψεών μας. Όσο πιο αλτρουιστικές, τόσο πιο σημαντικές…

Υπάρχει μια οδηγία που δίνεται στα σεμινάρια εντατικού βουδιστικού διαλογισμού. Σου λένε: Κάνε το κάθε τι με την ίδια προσοχή και ευλάβεια σαν να κρατούσες στα χέρια σου το νεογέννητο Βούδα! Όταν πλένεις το πιάτο, όταν ανακατεύεις το τσάι σου, όταν ξεφλουδίζεις το μήλο, όταν διπλώνεις τα ρούχα, όταν συντάσσεις ένα έγγραφο, όταν περπατάς στο δρόμο, όταν οδηγείς το αυτοκίνητο, όταν κλείνεις μια συμφωνία… κάνε το σαν να κρατάς στα χέρια σου ένα νεογέννητο Βούδα!

Γιατί στην πραγματικότητα όλα τα πράγματα στη ζωή μας είναι το ίδιο εύθραυστα και πολύτιμα, σαν ένας νεογέννητος Βούδας… Το κάθε τι μέσα στη ζωή μας είναι έκφραση του Απόλυτου, απλά εμείς δεν το αντιλαμβανόμαστε.

Η σημασία που δίνουμε στα μικρά πράγματα αυξάνει την προσοχή και την εγρήγορσή μας στο σύνολο της εμπειρίας μας. Το κάθε τι γίνεται τότε ευκαιρία για επίγνωση, ευκαιρία για συνειδητότητα. Παύουμε να διαχωρίζουμε τα πράγματα σε «δημόσια» και «ιδιωτικά», σε «επίσημα» και «πρόχειρα», σε πράγματα που εκθέτουμε προς τα έξω και πράγματα που κρατάμε κρυφά.

Οι υποκριτικές μας μανιέρες ραγίζουν και αφήνουν να φανεί η φυσική μας συμπεριφορά. Χωρίς να χάνουμε τη διάκριση στο επίπεδο της έκφρασης των συναισθημάτων και των σκέψεών μας, αυτό που «βγάζουμε» είναι αυτό που πραγματικά είμαστε και όχι μια νευρωτική και επιτηδευμένη εκδοχή μας.

Η ισόψυχη σημασία που δίνουμε στα μικρά απλά πράγματα γεμίζει τη ζωή μας με μια αίσθηση πλούτου και χαράς. Το κάθε τι γίνεται γιορτή. Δεν χρειάζεται να σκηνοθετήσουμε, να προμελετήσουμε τίποτα. Η έκπληξη, η κάθε ευχάριστη έκπληξη είναι πάντα εκεί μπροστά μας, σε κάθε μας βήμα!

Ανοίγουμε χώρο στα πράγματα. Ανακαλύπτουμε τα λαμπερά μαργαριτάρια της ευτυχίας που βρίσκονται κλεισμένα μέσα στα σφιχτά στρείδια της μιζέριας μας. Ανοίγουμε στην κάθε ευκαιρία της ζωής και παίρνουμε το πολύτιμο δώρο που μας επιστρέφεται ξανά και ξανά…

Πριν κοιμηθεί ο παππούς μου έκανε πάντα την προσευχή του. Ανέσυρε στη μνήμη του τις σκέψεις και τις πράξεις της ημέρας και εξομολογούταν την παραμικρή σπίθα ιδιοτέλειας, αδιαφορίας και εγωκεντρισμού.

Το πρωί που ξυπνούσε, αν και σε βαθιά γεράματα, έκανε ασκήσεις ισορροπίας. Μετά άρχιζε τη μέρα του πάντα με διαύγεια και αξιοπρέπεια. Τα ρούχα του, το καπέλο και το μπαστούνι του, πάντα γυαλίζανε από καθαριότητα. Πριν φύγει από το σπίτι  για την αγορά, η γιαγιά μου στεκόταν στην πόρτα και του καθάριζε με τη βούρτσα την πλάτη του πανωφοριού του. Με αγάπη. Με φροντίδα. Με προσοχή. Κάθε μέρα…

Οι λεπτομέρειες στην καθημερινή ζωή μας είναι που αποτυπώνουν τις αληθινές τάσεις μας, τις αληθινές προθέσεις μας. Δεν έχει καμιά σημασία τι είναι αυτό που κάνουμε. Σημασία έχει το πώς το κάνουμε.

Πάνω σε αυτόν τον άνισο και άρρωστο πλανήτη βρίσκεις εύκολα σημαντικούς ανθρώπους να ζουν μέσα στο χώμα και ασήμαντους να επιπλέουν στην επιφάνεια του αφρού της πολιτικής, της οικονομικής επικαιρότητας και της δημοσιότητας.

Τα μικρά πράγματα μάς κάνουν μεγάλους ανθρώπους. Και δεν υπάρχει μεζούρα γι’ αυτά. Απλά, όσο πιο ευγενικά ζούμε τη ζωή μας τόσο πιο πολύ μεγαλώνει η αίσθηση της ευτυχίας και της ικανοποίησής μας.

Αντίθετα, όσο βουλιάζουμε στην απληστία, στο θυμό, στο ανικανοποίητο, στη βία, τόσο γεμίζουμε τις αποθήκες της προσωπικής και της συλλογικής εμπειρίας μας με σκουπίδια αλλά και πόνο…

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements
Standard