Η δύναμη του Θηλυκού

art-chie-yoshii-04

Κάθε φορά που «έπεφτα» στη ζωή μου, και είναι πολλές, συνειδητοποιώ ότι πάντα υπήρχε ένα σωτήριο, κάποτε έως και αόρατο δίχτυ γυναικείας προστασίας και φροντίδας, που με άρπαζε τη τελευταία στιγμή, πριν τη πρόσκρουση στα κοφτερά βράχια της κατάθλιψης. Ηταν σαν να με «σώζει» μια ατελείωτη αλυσίδα από γνωστές ή άγνωστες γιαγιάδες, μανάδες, κόρες, θειές, αδερφές, ξαδέρφες, φιλενάδες, που ως δια μαγείας εμφανιζόταν την κατάλληλη στιγμή για να μου πουν ή να κάνουν αυτό που πραγματικά (αυτό που εκ των υστέρων πάντα καταλάβαινα ότι) χρειαζόμουν για να ορθοποδήσω. Αναφέρομαι σε όλες εκείνες τις συμβουλές, τις νουθεσίες, τις διδακτικές ιστορίες ζωής, το χιούμορ, τα μαλώματα, τα μαλλιοτραβήγματα, τα μουρμουρητά, τα ξεματιάσματα, τις προβλέψεις, τα απαλά ενθαρρυντικά χάδια – όλα αυτά που σε άλλες συνθήκες θα με καταπίεζαν και θα με εξόργιζαν – ξαφινκά, τώρα στα δύσκολα, ερχόταν να πάρουν τη σκυτάλη μιας διαχρονικής διαδρομής σοφίας και εμπειρίας, μιας πανάρχαιας γνώσης σε σχέση με τη γυναικεία δύναμη και τη διαχείρισή της.

Όταν δίδασκα εθνολογία στο ΕΑΠ, τόσο στους φοιτητές μου όσο και σε μένα, μας είχε κάνει τρομερή εντύπωση η έντονη παρουσία του θηλυκού στοιχείου σε όλα τα λαογραφικά δρώμενα που έχουν να κάνουν με τα περάσματα από τη ζωή στο θάνατο ή από τη μια φάση της ζωής στην άλλη. Οι παραδοσιακές κοινότητες «εξαφανίζουν» τον άντρα στην γέννα, στην αρρώστια, στο θάνατο, στη φροντίδα του νεογέννητου και του άρρωστου ή νεκρού σώματος, στο μοιρολόι και όλα τα επικήδεια τελέσματα. Υπάρχει μια διαχρονική τεχνογνωσία διαχείρισης του ανθρώπινου σώματος, στην οποία οι γυναίκες φαίνεται να έχουν ανέκαθεν προνομιακή πρόσβαση. Από τη θεραπευτική χρήση των βοτάνων έως τη μεταφυσική των μνημοσύνων. Από την φυσική αντισύλληψη έως τη φροντίδα του μελλοθάνατου. Το ανθρώπινο σώμα γεννιέται, ταχταρίζεται, διαμορφώνεται, διακοσμείται, παρηγοριέται, ανακουφίζεται, χαιδεύεται, αποχαιρετιέται πάντα μέσα σε γυναικεία χέρια και γυναικείες επωδές!

Στον Βουδισμό Τάντρα υπάρχει το γυναικείο αρχέτυπο της Ντακίνι. Ας πούμε ότι συγγενεύει λίγο με το πρότυπο του δυτικού αγγέλου, καθώς είναι η χορεύτρια του ουρανού, που εκπληρώνει άμεσα τις ευχές και προστρέχει για βοήθεια, όταν χρειαζόμαστε. Η Ντακίνι όμως είναι και κάτι άλλο, πολύ σημαντικό: είναι η ίδια η ενέργεια, η κίνηση, η δύναμη που κινητοποιεί, αναζωογονεί, πυροδοτεί τη σοφία και τα πάθη ταυτόχρονα. Γι’ αυτό και πολλές φορές παρουσιάζεται σε άκρως σεξουαλικές στάσεις κι εκφράσεις. Είναι η ζωτική μας ενέργεια που παίρνει χίλιες μορφές , μια δύναμη που είναι καταστροφική όταν είναι ανεξέλεγκτη, αλλά δημιουργική όταν δαμάζεται μέσω της επίγνωσης.

(Απόσπασμα από άρθρο μου στο τελευταίο Άβατον του Αυγούστου 2017. H φωτό από έργο της Chie Yoshii)

 

Advertisements
Standard