ΓΗ, η εκδήλωση της Φώτισης

1798845_10202373178187289_1317485286_n.jpg

Όταν ο ιστορικός Βούδας Σιντάρτα Γκοτάμα (Σακυαμούνι) έφτασε στην τέλεια Φώτιση, ακούμπησε με το δεξί χέρι του τη Γη, σε μια κίνηση γνωστή ως «Μούντρα της Μαρτυρίας». Πήρε δηλαδή τη Γη σαν μάρτυρα για τη Φώτισή του. Κανέναν θεό, κανένα πνεύμα, κανέναν άνθρωπο, μόνο τη Γη.

Η βουδιστική κοσμολογία χάνει τις ρίζες της μέσα στην μακραίωνη ινδουιστική μυθολογία και στις ποικίλες σαμανιστικές παραδόσεις της ευρύτερης περιοχής των Ιμαλαΐων. Μέσα σε ένα αχανές και ατελείωτο σύμπαν, ή ακόμη και σε αμέτρητα πολλαπλά σύμπαντα (τον «τρισχιλιόκοσμο») γεμάτα από αμέτρητα όντα που περιπλανώνται στον κύκλο των υπάρξεων, η Γη δεν γίνεται αντιληπτή σαν ένας πλανήτης ανάμεσα στους άλλους πλανήτες, ούτε και ο ήλιος δεν γίνεται αντιληπτός απλά σαν ένα άστρο ανάμεσα στα άλλα.

Σύμφωνα με αυτό το κοσμολογικό σύστημα, η Γη μας αντιστοιχεί στην γαλάζια τραπεζοειδή «Ήπειρο» του Τζάμπου-λινγκ, που επιπλέει στον «νότιο ωκεανό» του σύμπαντος. Ο ήλιος και η σελήνη στριφογυρίζουν αρμονικά γύρω από έναν ακλόνητο άξονα που ορίζεται από ένα «κέντρο του σύμπαντος». Κέντρο του σύμπαντος θεωρείται το ατσάλινο αμετακίνητο «Όρος Μερού», σε σχήμα ανάποδης πυραμίδας και γύρω του οργανώνονται οι τέσσερις κοσμικές «Ήπειροι» με τις αντίστοιχες υπο-ηπείρους τους. Για περισσότερη σιγουριά, οι βουδιστές οραματίζονται ότι ολόκληρο το σύμπαν περιβάλλεται από ένα σιδερένιο τείχος…

Το Όρος Μερού είναι λαμπρό, έχει τέσσερις πλευρές, με διαφορετικό χρώμα η καθεμιά και βρίσκεται μέσα σε μια απέραντη καθαρή λίμνη που, όπως και ο περιβάλλων ουρανός, αντανακλά τα χρώματα με εξαιρετική διαύγεια. Η ανατολική πλευρά του Όρους Μερού είναι φτιαγμένη από μαργαριτάρι και έτσι στην ανατολή απλώνεται ο λευκός κρυστάλλινος ωκεανός της κοσμικής ηπείρου του Λούπα-πό: ο ουρανός έχει χρώμα λευκό και τα όντα που ζουν εκεί είναι αγνά, στερούνται όμως τις διδασκαλίες του Ντάρμα (την αλήθεια που απελευθερώνει). Στο νότο  βρίσκεται η γαλάζια ήπειρος του Τζάμπου- λινγκ. Το χρώμα της το παίρνει από τη γαλάζια πλευρά του Όρους Μερού, που είναι φτιαγμένη από Λάπις- Λάζουλι. Εδώ ξεδιπλώνεται ο δικός μας κόσμος με τον γαλάζιο ουρανό και το γαλάζιο νερό. Στο Τζάμπου- λινγκ κατοικούν όντα που υποφέρουν από τα αποτελέσματα των αρνητικών τους πράξεων, που οφείλονται στη άγνοια της αληθινής τους φωτισμένης φύσης, αλλά διαθέτουν τα μέσα για να φτάσουν στη Φώτιση, στην απελευθέρωση από τον κύκλο των υπάρξεων, εξαιτίας της ύπαρξης του πολύτιμου Ντάρμα που ενσαρκώνει τις διδασκαλίες των Φωτισμένων, των Βουδών. Προς τη Δύση, το σύμπαν εκδηλώνεται με το κόκκινο χρώμα της κοσμικής ηπείρου του Μπάλαν- τσέ, αντανάκλαση της δυτικής πλευράς του Όρους Μερού, που είναι από ρουμπίνι. Εκεί τα όντα ευημερούν υλικά, χωρίς όμως να έχουν τη δυνατότητα να έρθουν σε επαφή με το Ντάρμα. Τέλος, στο βορρά, όπου αντανακλάται η σμαραγδένια βόρεια πλευρά του Όρους Μερού, κατοικούν τα εξελιγμένα όντα του πράσινου Ντραμινιέν, που επίσης στερούνται του Ντάρμα.

Βλέπουμε ότι στην ουσία, μόνον τα όντα της «δικής» μας, νότιας ηπείρου (του Τζάμπου- λίνγκ) έχουν το καρμικό προνόμιο να μπορούν να έρθουν σε επαφή με τις διδασκαλίες της Φώτισης και να αφυπνιστούν, να γίνουν Βούδες- αν και όλα τα όντα ανεξαιρέτως έχουν τη βουδική φύση- δηλαδή ενέχουν τη δυνατότητα της Φώτισης.

Μέσα στην βουδιστική άσκηση του «Μάνταλα» (συνόλου των φαινομένων), στην ουσία αναδημιουργούμε νοερά συνεχώς το ιερό σύμπαν και το προσφέρουμε στη φωτισμένη οικουμενική συνείδηση, με ο, τι αυτό περιέχει: ουσίες «πολύτιμες», που συμβολίζονται από λεπτομερή περιγραφικά στοιχεία, εξωτερικά, εσωτερικά και μυστικά. Σε απόλυτο επίπεδο, ο ασκητής γνωρίζει ότι στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κανείς που «προσφέρει» και κανείς που να «δέχεται» τη προσφορά. Ο υλικός κόσμος που μας περιβάλλει δεν «υπάρχει» με την στενή έννοια του όρου: όλη η Εκδήλωση έχει τη φύση του ονείρου, είναι κενή, είναι παροδική και ταυτόχρονα γεμάτη απεριόριστες δυνατότητες εκδήλωσης της υπερ-προσωπικής Συνείδησης που την διαπερνά. Κατ’αυτό τον τρόπο καταργείται η δυαδικότητα και ο βουδιστής «γνωρίζει», μέσα από την εμπειρία της άσκησης, ότι δεν είναι καθόλου ξεχωριστός από αυτό το σύμπαν, δεν είναι ξεχωριστός από τη Γη και όλα τα όντα που την κατοικούν, ούτε είναι ξεχωριστός από τους άλλους ανθρώπους…

Τα πέντε στοιχεία (αέρας, φωτιά, νερό, γη και αιθέρας) από τα οποία απαρτίζεται ο μικρόκοσμος και ο μακρόκοσμος είναι πρωτίστως ιερά στον Βουδισμό και αντιστοιχούν στις πέντε βασικές φωτισμένες ποιότητες («βουδικές οικογένειες»).

Η  ενότητα του ασκητή με όλο το σύμπαν υπογραμμίζεται και από το γεγονός ότι οι βουδιστικές ασκήσεις ενισχύουν τα πέντε φυσικά στοιχεία -ανάμεσά τους δε υπάρχουν κάποιες ασκήσεις που ενισχύουν ιδιαίτερα το στοιχείο της γης.

Η Γη θεωρείται στο Βουδισμό ιερή, πολύ απλά γιατί… όλα θεωρούνται ιερά! Όλα τα στοιχεία, όλα τα φαινόμενα είναι διαποτισμένα από τη φωτισμένη ποιότητα, όλη η Εκδήλωση ενέχει τη Φώτιση και η πνευματική άσκηση δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια οργανωμένη εξάσκησή μας πάνω σε αυτή την αφυπνιστική υπενθύμιση. Με την άσκηση ερχόμαστε σε επαφή με την αληθινή μας φύση, που είναι πνευματική και μη δυαδική.  Και αυτό συμπεριλαμβάνει έναν τρόπο ζωής που είναι πνευματικός, με την έννοια του σεβασμού και της αγάπης απέναντι σε κάθε μορφή ζωής.

Είναι γνωστή η ένθερμη φροντίδα των βουδιστών, σε ολόκληρο τον κόσμο, να προστατεύσουν το παραμικρό είδος ζωής πάνω στη Γη… Στο Θιβέτ, ήταν αδιανόητο να σκάψει κανείς τη Γη για οποιοδήποτε λόγο και τα μόνα ορυκτά (συμπεριλαμβανομένου του αλατιού) που συλλέγανε, ήταν αυτά που έβρισκαν στην επιφάνειά της. Όταν έβαζαν τα θεμέλια των μοναστηριών, γινόταν ειδικές τελετές γενναιόδωρων προσφορών και εξευμενισμού των πνευμάτων και των άλλων όντων που κατοικούν στη Γη, τελετές που ονομάζονταν στα θιβετανικά «εξαγορά του τόπου», με την έννοια της πνευματικής οικειοποίησης του χώρου από τους φυσικούς δικαιούχους του. Παραδοσιακά, οι βουδιστές αντί να αντλούν από τη Γη τα πολύτιμα μέταλλα και ορυκτά, τα επιστρέφουν σε αυτήν, με ειδικές τελετές, ρίχνοντας χρυσό και πολύτιμους λίθους μέσα σε πηγές και σε σπήλαια-βάραθρα.

Η Γη για τους βουδιστές είναι ένα ιερό σύνολο, ένα ζωντανό μάνταλα που δονείται από τις καρμικές προδιαθέσεις των κατοίκων της. Υπό αυτή την έννοια, τα όντα που ζουν επάνω στη γη βιώνουν ευτυχία ή δυστυχία ανάλογα με το κάρμα τους- δηλαδή ανάλογα με τα αποτελέσματα των θετικών ή αρνητικών πράξεων που έχουν τελέσει στο παρελθόν και τελούν τώρα, στο επίπεδο του σώματος, του λόγου ή του νου τους. Ήδη το γεγονός ότι μοιραζόμαστε την ίδια Γη, αυτή τη κοινή συνθήκη ύπαρξης, είναι αποτέλεσμα ενός κοινού κάρμα που έχουμε με όλα τα υπόλοιπα έμβια όντα…μέχρι το παραμικρό μυρμηγκάκι. Αυτό το «συλλογικό κάρμα» είναι που μας αναγκάζει να υφιστάμεθα τα δυσμενή αποτελέσματα των βλαπτικών ενεργειών για το περιβάλλον, ακόμη κι αν εμείς οι ίδιοι έχουμε καλλιεργήσει μια συνείδηση «φιλική» προς το περιβάλλον.

Με αυτή την έννοια, ο,τι συμβαίνει σε αυτόν τον πλανήτη, οπουδήποτε, οποτεδήποτε, μας αφορά όλους. Οι φυσικές καταστροφές που, στην ουσία, αποτελούν αυθόρμητες κινήσεις αποτοξίνωσης της μολυσμένης Γης μάς αφορούν όλους και καθρεφτίζουν το συλλογικό επίπεδο της συνειδητότητάς μας. Γιατί η υγεία ενός οικοσυστήματος, ίσως τελικά να είναι η αντανάκλαση της συλλογικής ψυχοσωματικής υγείας των κατοίκων του…

Σύμφωνα λοιπόν με τη βουδιστική αντίληψη, κανείς ακτιβιστής οικολόγος και κανένα μέλος μη κυβερνητικής οργάνωσης δεν μπορεί να «σώσει» τον πλανήτη, αν δεν «σώσει» πρώτα τον εαυτό του- αν δεν βρει την αληθινή πνευματική του φύση που τον συνδέει με το Όλον.

Σε αυτό το πλαίσιο της συλλογικής υπευθυνότητας των ανθρώπινων όντων για τη Γη, εγγράφεται το ύψιστο ιδεώδες του «Μποντισάττβα», εκείνου δηλαδή που έχει αφιερώσει ολόκληρη την ύπαρξή του για το όφελος των άλλων όντων. Ένας Μποντισάττβα (αν και απελευθερωμένος ο ίδιος) δεσμεύεται με ιερούς όρκους να παραμείνει μέσα στον αέναο κύκλο των υπάρξεων, με σκοπό να βοηθήσει τα όντα να απαλλαγούν από τη δυστυχία. Με δυο λόγια, δεσμεύεται να φροντίζει τη Ζωή, σε κάθε μορφή της.

Η Γη, αυτή η γηραιά, ταλαιπωρημένη και πανέμορφη μέσα στη πολύ-ποικιλότητά της Γη, για έναν βουδιστή είναι κάτι πολύ παραπάνω από ένας πλανήτης που, για τους ορθολογιστές υλιστές, βρίσκεται απλά «σε κίνδυνο»: είναι η τέλεια καθαρή και ιερή εκδήλωση του φωτισμένου νου.

Advertisements
Standard