“Φώτιση”; -Όχι, ευχαριστώ!

17_Salvation_2k

Αν «γκουγκλάρεις» τη λέξη «φώτιση» σήμερα, θα βρεις σίγουρα εκατομμύρια αποτελέσματα. Το facebook και το twitter έχουν γεμίσει quotes για τη φώτιση – θαρρείς, όσο περνάει ο καιρός, έχει γεμίσει ο τόπος αυτόκλητους «φωτισμένους» που καλούν εμάς τους υπόλοιπους αδαείς σε διήμερα σεμινάρια αφύπνισης. «Αγγελικά» ρέικι και «διαβολικά» ριμπέρθινγκ βρίθουν στο διαδίκτυο υποσχόμενα ταχύρρυθμη πραγμάτωση με εμπειρίες πρώτης τάξης, εγγυημένη φώτιση χωρίς κούραση, μπορείς να την προγραμματίσεις ανάμεσα στο κομμωτήριο και στη λαική…

Ποτέ μια λέξη δεν έχει φορεθεί και δεν έχει φθαρεί τόσο, όπως η λέξη «φώτιση» (ίσως μόνο η λέξη «δημοκρατία»…). Ποτέ μια έννοια δεν έχει παραβιαστεί και δεν έχει κακοποιηθεί τόσο, όσο η έννοια της φώτισης στον σύγχρονο κόσμο. Αρχίζω να πιστεύω ότι όσο περισσότερο απομακρυνόμαστε πολιτισμικά από την αληθινή μας φύση και από την φυσική αυθόρμητη κατάστασή μας, τόσο περισσότερο έχουμε την ανάγκη να μιλάμε για τη φώτιση…Μόνο που όταν μιλάμε για τη φώτιση, είναι σαν να μιλάμε για ένα φάντασμα, «για ένα αδειανό πουκάμισο, για μιαν Ελένη…». Νομίζουμε ότι η φώτιση είναι ένας μακρινός στόχος, ένα ταξίδι που παίρνει ατελείωτα χρόνια, πολλές δεκαετίες, αμέτρητες ζωές…ενώ στη πραγματικότητα πρόκειται απλά για μια στιγμή!. Η στιγμιαία αναγνώριση της κατάστασης του νου μας, η στιγμιαία αναγνώριση του ποιοι είμαστε αληθινά, η επίγνωση, η αυτογνωσία αυτού που ήδη υπάρχει εκεί από πάντα…Δεν χρειάζεται να πάμε κάπου μακριά για να συναντήσουμε αυτό που ήδη είμαστε, όπως δεν χριεάζεται να ταξιδέψει κάπου μακριά η θάλασσα για να συναντήσει το νερό…Καμμιά απόσταση- μόνον αναγνώριση.

Κι όμως. Μας έχουν πει από μικρά ότι «είμαστε» το σώμα μας, «είμαστε» το όνομά μας, «είμαστε» τα σχέδια της ζωής μας και οι τίτλοι των σπουδών μας. Μας έχουν πει ότι είμαστε η ψήφος μας, η ομάδα μας, η πόλη μας, η πατρίδα μας, η ράτσα μας…Κανείς δεν μας είπε ποτέ ότι είμαστε αστερόσκονη…Ότι ο σίδηρος στο αίμα μας, το ασβέστιο στα κόκκαλά μας, το οξυγόνο που αναπνέουμε δεν είναι παρά απομεινάρια, στάχτες αστεριών που έζησαν και πέθαναν εδώ και πολύ καιρό…Κανείς δεν μας είπε ότι συνδεόμαστε άρρηκτα με αυτόν τον «εξωτερικό» κόσμο και ότι μάλλον ο «κόσμος» που βιώνουμε βρίσκεται μέσα μας, παρά εμείς μέσα σε αυτόν!

Ετσι, χρειαζόμαστε αυτές τις ταμπέλες, χρειαζόμαστε τους οδοδείκτες για να προσεγγίσουμε και να περιγράψουμε νοερά αυτό που ήδη είμαστε! Χρειαζόμαστε τις λέξεις και τα σεμινάρια και τις ασκήσεις για να έρθουμε πιο κοντά στον εαυτό μας…πόσος χρόνος και κόπος χαμένος για κάτι τόσο αυθεντικό και κοντινό, όσο ο χτύπος της καρδιάς μας…Πώς γίνεται λοιπόν κι επαφίουμε αυτό το σημαντικό ταξίδι από εμάς σ’εμάς, σε άσχετους σωτήρες και σ’επισφαλείς οδηγούς;

Αναδύονται καταιγιστικά τα ερωτήματα: Πώς να ελέγξουμε την αξιοπιστία του κάθε πνευματικού μονοπατιού και τον προορισμό του; Πώς να σιγουρευτούμε ότι το λεωφορείο στο οποίο μόλις ανεβήκαμε μας πάει εκεί που θέλουμε; Πώς να κρίνουμε τον κάθε «δάσκαλο» ανεξάρτητα από τον εντυπωσιασμό που μπορεί να μας προκαλεί; Το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να εμπιστευτούμε την καρδιά μας, ναι, την καρδιά μας που στο παρελθόν μας έχει οδηγήσει σε τόσα αδιέξοδα!

Δεν πρέπει να εμπιστευτούμε τις σκέψεις μας και την λογική. Οσο περισσότερο τις παρατηρούμε, τόσο αντιλαμβανόμαστε την φευγαλέα και αστάθμητη φύση τους. Δεν είμαστε οι σκέψεις μας. Ερχονται και φεύγουν σε κλάσματα δευτερολέπτων. Μπορεί να γυρνάνε τον κόσμο μας ανάποδα, αλλά δεν μπορούμε να στηριχτούμε πάνω τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να απομακρυνόμαστε από τον κοινό νου. Αντίθετα, πρέπει να φροντίζουμε την επιβίωσή μας, να ακολουθούμε τους κοινωνικούς κανόνες, όταν αυτοί δεν αντιβαίνουν με την πνευματική ηθική μας θεώρηση. Αλλά δεν πρέπει να ταυτιζόμαστε με τις σκέψεις μας.

Οι σκέψεις θα σου πουν: «Φώτιση είναι να μην έχεις σκέψεις»! Η θα σου πουν: «Φώτιση είναι να μην έχεις Εγώ»!  Παιχνίδια διανοητικά που μας σέρνουν από τη μύτη… Αν φώτιση είναι η απουσία των σκέψεων ή η απουσία του Εγώ, τότε αυτό το τραπέζι ή αυτή η καρέκλα θα ήταν οι τέλειοι διαλογιστές! Ο μεγάλος Ινδός Δάσκαλος Πάντμα Σαμπάβα έλεγε: «Κράτα τον νου σου ανοιχτό σαν τον ουρανό και την πράξη σου λεπτή σαν το αλεύρι»… Ο νους μας πρέπει να παραμένει ανοιχτός, χωρίς προκαταλήψεις και χωρίς διανοητικές αγκυλώσεις και η πράξη μας να είναι ακριβής και προσεκτική, ακολουθώντας τον κοινό νου.

Οι σκέψεις θα σου πούν: «Αν φωτιστείς, τέρμα τα προβλήματα»! Αυτό όμως δεν είναι παρά ένας ακόμη πνευματικός μύθος… «Προβλήματα» και αντιξοότητες συμβαίνουν πάντοτε ερήμην μας μέσα στη ζωή. Η φώτιση δεν εξαφανίζει με μαγικό τρόπο τα προβλήματα, ούτε μας μεταφέρει σε μια ονειρική ειρηνική Λιμνούπολη, όπου τα πουλάκια πάντα τιτιβίζουν και ο ουρανός είναι πάντα γαλάζιος. Μας κάνει να κρατάμε το κέντρο μας, την ψυχραιμία και τη νηφαλιότητα απέναντι στα όποια προβλήματα. Κι αυτό γιατί βιώνουμε διαρκώς τη βαθιά σύνδεσή μας με το Ολον, με το σύνολο της ζωής, χωρίς να διαχωρίζουμε τις δικές μας προτιμήσεις και την δική μας ευημερία από αυτό το Ολον. Τα προβλήματα εξακολουθούν να υπάρχουν, αλλάζει όμως ο τρόπος που συνδιαλλεγόμαστε με αυτά. Ο πόνος, η βία, η αδικία, η αρρώστια, τα γηρατειά και ο θάνατος εξακολουθούν να υπάρχουν, αλλάζει όμως ο τρόπος που τα αντιμετωπίζουμε όλα αυτά.

Με δυο λόγια, η φώτιση δεν μας εγγυάται μια ζωή απαλλαγμένη από τη δυστυχία, μετουσιώνει τη δυστυχία και την αρνητικότητα σε μια διαδικασία πνευματικής ωρίμανσης και ψυχικού εξευγενισμού. Σαν το χρυσάφι που δοκιμάζεται στη φωτιά, κάθε στιγμή δοκιμάζεται η υπομονή μας, η γενναιοδωρία μας, η συμπόνια μας και όλες οι αρετές στο καμίνι της σχετικής πραγματικότητας.

Οι σκέψεις τέλος, θα σου πούν: «Όταν φωτιστείς, θα βρίσκεσαι σε μια διαρκή κατάσταση αιώνιας ευδαιμονίας και ευτυχίας»!  Κι όμως… Και οι φωτισμένοι πονάνε, ματώνουν, κλαίνε, πληγώνονται, πεινάνε, κουράζονται, κοιμούνται και ξυπνάνε, όπως όλοι μας… Ναι, κατά καιρούς βιώνουν περισσότερη ευδαιμονία από τους υπόλοιπους, αλλά γνωρίζουν ότι και αυτό είναι κάτι παροδικό. Το μόνο πράγμα που είναι διαρκές και μόνιμο στη κατάσταση της φώτισης, είναι αυτή η ίδια η επίγνωση. Τίποτε άλλο!  Να είσαι φωτισμένος, σημαίνει να είσαι πλήρως αυθεντικός και παρών στη κάθε στιγμή, ότι κι αν εμφανίζεται, τίποτε άλλο!

 

(Η εικόνα “Salvation”, από την Chie Yoshii)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements
Standard

Το Κυνήγι της Ευτυχίας, του Dzongsar Khyentse Rinpoche

10846452_842574032430047_3245427167918359584_n

O στόχος πολλών πνευματικών διδασκαλιών σήμερα είναι να κάνουν τους ανθρώπους να «νιώσουν καλά». Πρόκειται για μια τάση τόσο διαδεδομένη, που ακόμη και δάσκαλοι μεγάλων παραδόσεων ακούγονται σαν απόστολοι του New Age. Τα λόγια τους είναι απόλυτα εστιασμένα στο να δικαιώσουν την εκδήλωση του εγώ και να δικαιολογίσουν την ορθότητα των συναισθημάτων μας – δυο στόχοι εντελώς άσχετοι με την ουσία των διδασκαλιών.

Αν λοιπόν σας ενδιαφέρει μόνο να νιώσετε καλά, καλύτερα να πάτε να σας κάνουν ένα καλό μασάζ ή να ακούσετε κάποια μουσική που σας «ανεβάζει» παρά να ασχοληθείτε με το Ντάρμα, δηλαδή τη Βουδιστική διδασκαλία, (σ.σ. και κάθε αληθινή διδασκαλία), η οποία δεν δημιουργήθηκε για να σας ανεβάζει τη διάθεση. Το αντίθετο, επινοήθηκε ειδικά για να εκθέσει τις αποτυχίες σας και να σας κάνει να νιώσετε χάλια.

Επί τη ευκαιρία, το να νιώθετε χάλια δεν είναι πάντα κακό. Είναι απόλυτα κατανοητό να νιώθουμε θλιμμένοι και αποκαρδιωμένοι όταν εκτίθεται η πιο ταπεινωτική μας αποτυχία. Ποιος δεν θα ένιωθε τρωτός σε μια τέτοια κατάσταση; Δεν είναι όμως καλύτερο να έχει κανείς επίγνωση, όσο οδυνηρό κι αν είναι, της αποτυχίας του από το να έχει παντελή άγνοια; Αν ένα ελάττωμα του χαρακτήρα σου παραμένει κρυμμένο, πώς μπορείς να κάνεις κάτι γι’ αυτό;

Έτσι, παρόλο που οι ουσιαστικές διδασκαλίες μπορεί προσωρινά να σε ζορίζουν συναισθηματικά, στην πορεία θα σε βοηθήσουν να ξεπεράσεις τα ελαττώματά σου, φέρνοντάς τα στην επιφάνεια.

Είναι μεγάλο λάθος να νομίζουμε πως η πνευματική άσκηση θα μας βοηθήσει να ηρεμήσουμε και να ζήσουμε μια ζωή χωρίς προβλήματα. Τίποτα δεν θα μπορούσε να είναι πιο παραπλανητικό. Το Ντάρμα δεν είναι ψυχοθεραπεία. Το αντίθετο, έχει σχεδιαστεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε να φέρει τα πάνω-κάτω στη ζωή σου.

Όταν λοιπόν η ζωή σου ανατρέπεται με τέτοιο τρόπο, είναι καλύτερα να μην παραπονιέσαι. Αν ασκείσαι και η ζωή σου δεν αναστατώνεται, τότε είναι σημάδι πως αυτό που κάνεις δεν δουλεύει. Αυτό ξεχωρίζει τα πραγματικά πνευματικά μονοπάτια από τις διδασκαλίες του New Age που έχουν να κάνουν με αύρες, σχέσεις, επικοινωνία, το Εσωτερικό Παιδί, το να είσαι ένα με το σύμπαν, τον εναγκαλισμό των δέντρων κ.ά.

Υπό το πρίσμα των αυθεντικών διδασκαλιών, όλα αυτά δεν είναι παρά παιχνίδια για να ξεχνιόμαστε όντας παγιδευμένοι σε αυτήν εδώ την προβληματική ύπαρξη.
Ο ΝΟΥΣ ΤΗΣ ΑΠΑΡΝΗΣΗΣ

Η ειλικρινής επιθυμία για άσκηση δεν πηγάζει από τη λαχτάρα μας για προσωπική ευτυχία, ούτε για να μας βλέπουν οι άλλοι ως «καλούς ανθρώπους». Φυσικά όλοι βιώνουμε στιγμές θλίψης και απελπισίας, και ίσως ορισμένες στιγμές νιώθουμε την ανάγκη να στρέψουμε την πλάτη μας και να απαρνηθούμε όσα έχει να μας προσφέρει αυτός ο κόσμος.

Αυτή όμως δεν είναι μια αυθεντική εμπειρία απάρνησης: περισσότερο έχει να κάνει με την κούραση και τη βαρεμάρα. Είναι ένα σημάδι ότι, σαν κακομαθημένα παιδιά, βαρεθήκαμε τα παιχνίδια μας και θέλουμε μια αλλαγή.

Αν βαθιά μέσα σας εξακολουθείτε να πιστεύετε πως τα προβλήματα αυτής της ζωής, με κάποιον τρόπο, από μόνα τους θα διευθετηθούν, αν πιστεύετε πως καθετί κακό μπορεί να διορθωθεί, πως αξίζει να παλέψετε για κάποια από τις συνηθισμένες σας ψευδαισθήσεις, τότε είναι σχεδόν αδύνατο να καλλιεργήσετε μια αυθεντική επιθυμία να ασκηθείτε εσωτερικά.

Είναι πολύ σημαντικό να καταλάβετε ότι ανεξάρτητα από το πόσο θετική μπορεί να φαίνεται αυτή η υλική ζωή, στο τέλος θα αποτύχει επειδή τίποτα σε αυτήν δεν λειτουργεί πραγματικά. Αυτή η κατανόηση είναι το μόνο ουσιαστικό κίνητρο. Ασφαλώς είναι πολύ δύσκολο να υιοθετήσει κανείς μια τέτοια στάση, αλλά αν μπορέσουμε να την αποδεχτούμε τουλάχιστον διανοητικά, θα ανακαλύψουμε το κίνητρο που χρειαζόμαστε για να κάνουμε το πρώτο βήμα στο πνευματικό μονοπάτι.

Πριν πολλούς αιώνες, ο Βούδας εξήγησε σε έναν τυραννικό βασιλιά ότι υπάρχουν τέσσερις αναπόδραστες πραγματικότητες που τελικά καταστρέφουν όλα τα αισθανόμενα όντα:

  1. Όλοι καταλήγουμε γέροι και αδύναμοι.
  2. Είναι απόλυτα σίγουρο ότι τα πάντα αλλάζουν διαρκώς.
  3. Όλα όσα επιτυγχάνουμε και συγκεντρώνουμε στο τέλος θα χαθούν και θα σκορπίσουν.
  4. Όλοι είμαστε προορισμένοι να πεθάνουμε.

Κι όμως, τα συναισθήματα και οι συνήθειές μας είναι τόσο ισχυρά που ακόμα κι όταν η αλήθεια μας κοιτά κατάματα, είμαστε ανίκανοι να τη δούμε.

Οι περισσότεροι δυσανασχετούμε όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με την αλήθεια, και από αυτή τη δυσαρέσκεια γεννιέται η άρνηση. Το πιο εμφανές παράδειγμα είναι πόσο ενοχλημένοι νιώθουμε όταν είμαστε αναγκασμένοι να αναγνωρίσουμε την ψευδαισθητική φύση της ζωής μας και την πραγματικότητα του θανάτου. Αρνούμαστε ακόμα και να το συλλογιστούμε, παρότι ο θάνατος είναι μια παγκόσμια σταθερά. Προσποιούμαστε πως δεν θα μας συμβεί ποτέ, και κάπως έτσι αντιμετωπίζουμε κάθε άβολη αλήθεια που δυσκολευόμαστε να χωνέψουμε.

Αντί ωστόσο να γινόμαστε πικρόχολοι, εάν επιθυμούμε ειλικρινά να ασκηθούμε πνευματικά, θα πρέπει να αναπτύξουμε τη θέληση και την ανοιχτοσύνη να αγκαλιάσουμε την αλήθεια.

Καμιά βέβαια από τις αλήθειες αυτές δεν είναι εύκολο να καταλάβουμε, ειδικά όταν ο νους μας είναι από συνήθεια προγραμματισμένος να αναζητά τη συναισθηματική ικανοποίηση και τη συνηθισμένη ευδαιμονία.
ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ

Είναι αλήθεια ότι πολλοί νιώθουμε πνευματικά φτωχοί. Αυτό συμβαίνει επειδή ποτέ δεν σταματάμε να επιθυμούμε την άνεση και την ευτυχία. Μέχρι να ξεπεραστεί αυτή η πνευματική φτώχια, ένα μεγάλο μέρος του νου μας πάντα θα μένει απασχολημένο προσπαθώντας να εξασφαλίσει την προσωπική μας άνεση και ευτυχία, κάνοντας έτσι εξαιρετικά δύσκολο να ελευθερωθούμε απ’ όλα αυτά.

Το πρόβλημα εδώ είναι ότι στο επιφανειακό επίπεδο της συνηθισμένης ζωής, καθετί πνευματικό εμφανίζεται ως παντελώς άχρηστο και χάσιμο χρόνου. Ωστόσο, από την εσωτερική οπτική, η ζωή που ζούμε δεν είναι παρά μια διαρκής ροή αισθητηριακών ψευδαισθήσεων, από τις πιο προφανείς, όπως η φήμη και η δύναμη, μέχρι τις λιγότερο ευδιάκριτες, όπως η αρρώστια και ο θάνατος.

Το τραγικό όμως είναι πως οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν σε αυτό που βλέπουν, και έτσι η ψευδαισθητική φύση της ζωής δύσκολα γίνεται αντιληπτή.

Το να απελευθερωθείς από την ψευδαίσθηση σημαίνει να διαλύσεις όλους τους περιορισμούς που δημιουργούν οι ψευδείς αντιλήψεις και να αλλάξεις πλήρως τη στάση σου. Πάνω απ’ όλα όμως, πρέπει να θέλεις να ελευθερωθείς. Και μόνο όταν αρχίσει να αναπτύσσεται μέσα μας μια αυθεντική επιθυμία για κάτι τέτοιο, θα αρχίσουμε να μαθαίνουμε πώς να μην είμαστε φιλόδοξοι στο κοσμικό επίπεδο. Μια τέτοια επιθυμία δεν είναι εύκολο να γεννηθεί, αλλά χωρίς αυτήν είναι μάταιο να περιπλανιόμαστε στο πνευματικό μονοπάτι.

Σήμερα, εκατομμύρια άνθρωποι ενδιαφέρονται για το διαλογισμό, τη γιόγκα, ή για κάποια από τις πολλές «πνευματικές» δραστηριότητες που ευρέως διαφημίζονται. Ωστόσο, αυτό το ενδιαφέρον δεν στοχεύει στην απελευθέρωση από την πλάνη, αλλά έχει να κάνει με τον διακαή μας πόθο να ξεφύγουμε από τις δυστυχισμένες, αγχώδεις ζωές μας και να ζήσουμε υγιείς και ξένοιαστοι, πράγμα που δεν αποτελεί παρά ρομαντική ψευδαίσθηση.
ΕΠΙΓΝΩΣΗ

Για να συνειδητοποιήσει κανείς αυτή την αλήθεια όμως, πρέπει να φτάσει στην πηγή του προβλήματος. Οι περισσότεροι γνωρίζουμε πως η επιθετικότητα, η ζήλια και η περηφάνια βλάπτουν, αλλά στην πραγματικότητα όλα τα συναισθήματα προκαλούν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο προβλήματα. Και μπορεί καθένα να είναι διαφορετικό, αλλά όλα προέρχονται από την ίδια πηγή: την διάσπαση.

Διάσπαση δεν είναι απλώς ένας θόρυβος που διακόπτει το διαλογισμό μας. Σε ένα πιο βαθύ επίπεδο, είναι κάθε συναισθηματική αντίδραση που μας βγάζει από την πορεία μας: η ελπίδα για έπαινο, ο φόβος της κατηγορίας, αλλά και πιο απλές εκδηλώσεις όπως το να είμαστε αφηρημένοι, χαμένοι στις σκέψεις μας ή αναστατωμένοι.

Μια και το βασικό μας πρόβλημα λοιπόν είναι η διάσπαση, η βασική λύση είναι η επίγνωση. Υπάρχουν άπειρες μέθοδοι για να αναπτύξει κανείς την επίγνωση, όλες όμως εμπίπτουν σε δυο κατηγορίες. Στην πρώτη ανήκουν οι μέθοδοι που στοχεύουν να δαμάσουν τον νου. Ένας δαμασμένος νους ωστόσο δεν μπορεί από μόνος του να διακρίνει την ψευδαίσθηση. Χρειάζεται επίσης να έχει την ικανότητα να διακρίνει την αλήθεια, πράγμα που γίνεται με τη δεύτερη κατηγορία μεθόδων που στοχεύουν στην οξυδέρκεια και στη διορατικότητα.

Δυστυχώς κάτι τέτοιο είναι δύσκολο, κυρίως γιατί μας λείπει ο ενθουσιασμός για μια τέτοιου είδους άσκηση και γιατί η επιθυμία μας για διάσπαση είναι μια ισχυρή συνήθεια βαθιά ριζωμένη μέσα μας.

Οι μεγάλοι δάσκαλοι του παρελθόντος πρότειναν να υπενθυμίζουμε διαρκώς στον εαυτό μας την εγγύτητα του θανάτου, τη ματαιότητα των κοσμικών μας δραστηριοτήτων και το χειρότερο όλων, ότι δεν υπάρχει τέλος στον πόνο της καθημερινής ζωής.

Κοιτάξτε απλά γύρω σας και θα δείτε πως ο κόσμος δεν σταματά ποτέ να αναπαράγει τα ίδια και τα ίδια. Το αποτέλεσμα είναι συνεχής πόνος και ανυπόφορα βάσανα. Δεν αποτελεί λοιπόν έκπληξη, ότι το να διατηρείτε την επίγνωσή σας όσο χρόνο χρειάζεται για να πιείτε ένα φλιτζάνι τσάι, έχει πολύ μεγαλύτερη αξία από χρόνια άσκησης στη γενναιοδωρία, στην πειθαρχία και στον ασκητισμό.
Πηγή

Το κείμενο προέρχεται από αποσπάσματα του βιβλίου του Dzongsar Jamyang Khyentse, Not for Happiness: A Guide to the So-Called Preliminary Practices (Shambhala Publications). Από τις εκδόσεις Αρχέτυπο κυκλοφορεί το βιβλίο του Τι Σε Κάνει μη Βουδιστή, σε μετάφραση της Αριάδνης Γερούκη.

 

 

Standard

Απλά, το άφησε…

603060_372561182856051_859097389_n

Ήταν τη στιγμή που στη θάλασσα εμφανίστηκε μια μικρή δίνη. Παρέσυρε τα αφρόψαρα κι έριξε τα μικρά καβούρια πάνω στα βράχια. Τα άψυχα κουφάρια τους κείτονταν τώρα πια ακίνητα κάτω από τον λαμπερό ήλιο.

Την ίδια ώρα ένα χελιδόνι άλλαξε για λίγο τη τροχιά του, ξεγελασμένο από ένα έντομο που του ξέφυγε. Ακριβώς εκείνη τη στιγμή στο διπλανό χωριό οι φουρνάρηδες βγάζανε τα καυτά καρβέλια και οι κοπέλες πιάνανε τη φασίνα. Τα μωρά σκούζανε στις κούνιες κι ένας αργοπορημένος εραστής  το ‘σκασε απ’ το παράθυρο.

Το θρόισμα των φύλλων στο γειτονικό πλατάνι προμήνυε την έλευση του φθινοπώρου. Αν έδινες προσοχή εκείνη την ώρα ακριβώς θα άκουγες 13 φύλλα να πέφτουν συρτά πάνω στο φρέσκο χώμα.

Τότε ξαφνικά, χωρίς καμιά προετοιμασία, χωρίς κανέναν αποχρώντα λόγο και καμιά προφανή αφορμή, το άφησε.

Χωρίς καμιά προηγούμενη σκέψη, χωρίς να πει τίποτα, το άφησε. Άφησε το φόβο. Άφησε τη κριτική. Άφησε το συνέδριο των ιδεών που συνωστίζονταν στο κεφάλι της. Άφησε την επιτροπή δεοντολογίας της αναποφασιστικότητας που είχε στρογγυλοκαθήσει μέσα της. Άφησε το σωστό και το λάθος. Ολοκληρωτικά, χωρίς δισταγμό, χωρίς ανησυχία, απλά το άφησε.

…………………………………………….

Κανείς δεν ήταν γύρω όταν έγινε. Δεν υπήρξαν χειροκροτήματα, ούτε επευφημίες. Κανείς δεν ήταν εκεί για να την θαυμάσει ή να την ευχαριστήσει. Κανείς δεν την επαίνεσε. Κανείς δεν πρόσεξε τίποτα.

Σαν ένα φύλλο που πέφτει από το δέντρο, απλά το άφησε.

Δεν έκανε καμμιά προσπάθεια. Δεν πάλεψε ούτε ζορίστηκε. Δεν έκλαψε ούτε γέλασε.  Δεν ήταν κάτι καλό ούτε κακό. Ηταν απλά αυτό που ήταν. Στο απεριόριστο διάστημα όπου όλα αφήνονται, το άφησε.

………………………………………………

(Βασισμένο σε ποίημα της Ven. Safire Rose.

Αποσπάσματα από κείμενό μου στο τελευταίο Άβατον, τεύχος 154.

Zωγραφιά από την Chie Yochii)

Standard

Δώρα, διδακτορικά και σκονισμένα ράφια

12592785_817213725057459_271065588673380866_n

Η εκμάθηση του διαλογισμού είναι το μεγαλύτερο δώρο που μπορεί κανείς να κάνει στο εαυτό του. Γιατί μόνο μέσα από τον διαλογισμό μπορείς να κάνεις το ταξίδι που θα σε οδηγήσει στην ανακάλυψη της αληθινής σου φύσης. Και στη διαδικασία αυτή, βρίσκεις αυθόρμητα τη σταθερότητα και την εμπιστοσύνη που χρειάζεσαι για να ζεις καλά και για να πεθάνεις καλά.

……………………………..

Οι Βουδιστές δάσκαλοι του διαλογισμού συνέχεια επαναλαμβάνουν πόσο εύπλαστος είναι ο νους. Πόσο εύκολα μπορούμε να δουλέψουμε μαζί του, να τον εκπαιδεύσουμε, να τον εξασκήσουμε σε αυτή την επίγνωση. Τα πάντα είναι εφικτά για έναν εξασκημένο νου. Η ειρωνεία είναι ότι είμαστε τέλεια εκπαιδευμένοι κοινωνικά και ψυχολογικά στη Σαμσάρα (στον φαύλο κύκλο της σύγχυσης)… Έχουμε όλοι «διδακτορικά» στη Σαμσάρα! Είμαστε τόσο καλά εκπαιδευμένοι στην εξαπάτηση, στην ζήλεια, στον ανταγωνισμό, στο άγχος, στην προσκόλληση, στη θλίψη, στη μοναξιά, στην απληστία, στη ματαιοδοξία, στην αλαζονεία, στην ξεροκεφαλιά και την ημιμάθειά μας, έτοιμοι πάντα να ξεσπαθώσουμε με οργή απέναντι σε ό, τι ή όποιον δεν εναρμονιστεί με τις επιθυμίες μας… Είμαστε τόσο εξασκημένοι να αυγατίζουμε τις αρέσκειες και τις απαρέσκειές μας, που θαρρούμε ότι η ζωή και γενικά, οι άλλοι μάς χρωστούνε. Τρελλαινόμαστε όταν τα πράγματα δεν πάνε όπως τα θέλουμε. Τρελλαινόμαστε και όταν τα πράγματα πάνε όπως τα θέλουμε. Όλη αυτή η παράνοια των έντονων «θέλω» και «δεν θέλω» αποτελεί το εισιτήριο της δυστυχίας μας.

…………………………………….

Όλοι μας έχουμε το κάρμα να ακολουθήσουμε το ένα ή το άλλο πνευματικό μονοπάτι. Οι δάσκαλοι όμως συνήθως μας ενθαρρύνουν ν’ακολουθήσουμε ανεπιφύλακτα και μέχρι τέλους τον δρόμο που μας εμπνέει περισσότερο. Αν συνεχίσουμε να ψαχνόμαστε από δω κι από κει, αποκτούμε εμμονή με την ίδια την αναζήτηση και γινόμαστε πνευματικοί τουρίστες, μαζεύοντας άχρηστους σκονισμένους φακέλους γνώσεων και τεχνικών στα παραφορτωμένα ράφια της συνείδησής μας. Τίποτα από αυτά όμως δεν μας βοηθά ουσιαστικά να αλλάξουμε, δυστυχώς.

(Αποσπάσματα από άρθρο μου στο τελευταίο Άβατον, τεύχος 153. Η ζωγραφιά είναι η Πανδώρα της υπέροχης Chie Yoshii)

 

 

 

 

Standard

Η γιόγκα της νοικοκυράς

multitasking-mom

Αφιερωμένο στους δύο μεγάλους δασκάλους της ζωής μου, την Ιφιγένεια και τον Δημήτρη

Δευτέρα πρωί. Το ξυπνητήρι χτυπά στις επτά, κάθομαι πέντε λεπτά σε διαλογισμό, πετάγομαι για να ζεστάνω το γάλα, αρχίζω την επικίνδυνη  αποστολή της πρωινής αφύπνισης των παιδιών (κάποιες φορές χωρίς θύματα), ετοιμάζω το πρωινό τους, που ποτέ δεν τρώνε, τα κουκουλώνω, τα μαλώνω, τα χαϊδεύω και ξαφνικά στις οκτώ, απόλυτη ησυχία… φεύγουν για το σχολείο. Αρχίζει μια νέα μέρα με γονυκλισίες, καθότι περνάω τουλάχιστον δύο ώρες σκύβοντας να μαζέψω τα ατελείωτα παζλ, τα playmobil, τις μπαταρίες, τα ανάμεικτα βρώμικα-καθαρά ρούχα, τα παράταιρα παπούτσια, τις χαμένες παντόφλες, τα παιδικά περιοδικά, τις Κατερίνες, τις αφίσες των ξένων και εντοπίων τραγουδιστών και ηθοποιών, τις κασέτες του gameboy, τα κοκαλάκια, χτενάκια, κοσμήματα, αρκουδάκια, βιντεοκασέτες, σχολικά βιβλία και ο, τι άλλο βάζει ο νους του ανθρώπου, από το πάτωμα. Είναι η προσωπική  μου Ζεν ιεροτελεστία της υπόκλισης… (Θυμάμαι τον αμερικανό βουδιστή συγγραφέα και κλινικό ψυχολόγο Jack Kornfield, να περιγράφει τη διαδικασία «μύησής» του στην υπόκλιση, όταν πρωτομπήκε ως μαθητευόμενος σε βουδιστικό μοναστήρι της Ταϊλάνδης. Στην αρχή έπρεπε να υποκλίνεται απέναντι στους δασκάλους, μετά ανακάλυψε ότι έπρεπε να κάνει το ίδιο και απέναντι στους γηραιότερους, στους νεότερους, στους επισκέπτες, στους αγρότες, σε όλους και όλα, μέχρι που άρχισε να υποκλίνεται στη βρύση πριν πλυθεί, στο κρεβάτι πριν ξαπλώσει, στο ρύζι πριν το φάει…). Έτσι κι εμένα, μετά την πρωινή υπόκλιση του χοντρικού συμμαζέματος και του μονότονου μάντρα της ηλεκτρικής σκούπας, το ημερήσιό μου  πρόγραμμα περιλαμβάνει απαρεγκλίτως τα εξής; βγάζω το σκύλο για βόλτα, κατεβάζω τα σκουπίδια, πηγαίνω στη γειτονιά για ψώνια, επιστρέφω γρήγορα να ετοιμάσω φαγητό και, αφού το βάλω στη φωτιά, κάθομαι στον υπολογιστή για γράψιμο μέχρι το μεσημέρι. Τα παιδιά επιστρέφουν κι ακολουθεί στρώσιμο τραπεζιού, φαγητό, πλύσιμο πιάτων, πλυντήριο ρούχων, άπλωμα των ρούχων, μάζεμα, δίπλωμα, σιδέρωμα, τακτοποίηση στις ντουλάπες, μιλάμε για ώρες ατελείωτες πάνω σε κάλτσες και βρακάκια, μέχρι να φτάσει η ώρα έξι.

Στις έξι ακριβώς, γίνεται ένα εσωτερικό κλικ. Το σπίτι πια δεν με αφορά. Φεύγω για το μάθημα της γιόγκα. Ασκήσεις, διαλογισμός, βαθιά χαλάρωση, μέχρι τις 9.30 το βράδυ… Όταν επιστρέφω γεμάτη εσωτερικό διάστημα, φρέσκια και δυνατή, βρίσκω το σπίτι ξανά άνω-κάτω, σαν να έχει περάσει ο τυφώνας Κατρίνα, βρίσκω τα παιδιά να μαλώνουν, να τσιρίζουν, να πεινάνε φωνάζοντας απαιτητικά, το σκυλί να έχει γεμίσει με τρίχες το χαλί, τα αθλητικά παπούτσια να έχουν σπείρει παντού ξεραμένες λάσπες, τον πάγκο της κουζίνας να είναι γεμάτος από λερωμένα πιάτα και ατελέσφορες απόπειρες για τοστ με κασέρι, η τηλεόραση να είναι στη διαπασών με τον ήχο του Σαρμπέλ να μπερδεύεται με τον διαπεραστικό και απελπιστικά μονότονο Eminem: το σπίτι και η ζωή μου αίφνης έχει ξαναγίνει ένα πεδίο μάχης. Μάταια προσπαθώ να το παίξω στρατηγός χωρίς να πείθω κανέναν, μέχρι στο τέλος να παραιτηθώ και να προσγειωθώ στον καναπέ αγκαλιάζοντας τους δυο μικρούς αγαπημένους βασανιστές μου, απολαμβάνοντας τα τρυφερά μαλλιοτραβήγματα και χαζολογώντας μπροστά σε κάποια ταινία μέχρι να φτάσει έντεκα, οπότε αγριεύω για να τους πείσω να πάνε στα κρεβάτια τους για ύπνο. Όταν τελικά κατά τις δώδεκα όλα έχουν ησυχάσει, εγώ πια δεν ξέρω αν θέλω να κλάψω από κούραση και αγανάκτηση ή από αγάπη και ευγνωμοσύνη… Δεν προλαβαίνω να το πολυσκεφτώ, γιατί η Μάγια θέλει πάλι τη βόλτα της. Καθώς κοιτάω τα φωτισμένα παράθυρα των σπιτιών από το δρόμο, ξέρω ότι παντού υπάρχουν γυναίκες σαν κι εμένα, γυναίκες απελπισμένες, που παραπαίουν μέσα στην αγάπη και την προσφορά στους αγαπημένους τους, γυναίκες στα πρόθυρα νευρικής κρίσης, γυναίκες που πνίγονται μέσα στα σπιτικά τους, παντρεμένες, χωρισμένες, εργαζόμενες, νοικοκυρές, με παιδιά, χωρίς παιδιά, αλλά πάντα βαθιά μόνες, με ένα τσούρμο ανθρώπων γύρω να περιμένουν από αυτές τα πάντα. Και θα ήθελα να μπορούσα σε όλες να πω να μην το βάζουν κάτω. Είμαστε όλες υπέροχες και μοναδικές, μεγάλες καρδιές που έχουν αξιωθεί να προσφέρουν την καθημερινότητά τους για το καλό των άλλων, κι αυτή είναι η μεγαλύτερη ευλογία, η μεγαλύτερη υπηρεσία…

Από μικρή έτρεφα μια έμφυτη απέχθεια για την οικοκυρική. Ήμουν ένα ετεροχρονισμένο «παιδί των λουλουδιών», μεγάλωσα με την ψυχεδέλεια και την αλητεία μέσα στα φυλλοκάρδια μου και το τελευταίο πράγμα που ονειρευόμουν ήταν μια οικογενειακή ζωή. Στην πραγματικότητα δεν εκτιμούσα καθόλου τον ρόλο της νοικοκυράς, καθώς τον είχα ταυτίσει με τον ρόλο του θύματος και του ανακριτή, που τόσο επάξια υιοθετούν οι γυναίκες στη χώρα μας… Ήθελα να είμαι «ελεύθερο πουλί» και ακολούθησα τη μποέμικη ζωή μέχρι τα τριάντα μου. Τότε… έμεινα έγκυος. Σταμάτησα να καπνίζω και να πίνω και άρχισα τα πρώτα μαθήματα γιόγκα. Όταν γέννησα, πέρασα όλη τη πρώτη νύχτα έχοντας αγκαλιά τη λιλιπούτεια κορούλα μου πάνω στη ξεφούσκωτη κοιλιά μου, λέγοντάς της πόσο θα την αγαπώ και πόσο θα την φροντίζω για όσο ζω. Ήταν έξι το πρωί, ακριβώς στην ανατολή του ήλιου, στις 2 Οκτωβρίου 1991, όταν συνειδητοποίησα ότι η ζωή μου είχε αλλάξει ριζικά: έπαψα να είμαι το «κέντρο του κόσμου» μου και… το χειρότερο, χαιρόμουν πολύ γι’ αυτό! Έτσι άρχισε, χωρίς να το αντιληφθώ καν, η καριέρα μου ως μαμά-νοικοκυρά. Η καθημερινότητά μου γέμισε από βρώμικα πάμπερ, γάλατα, κρέμες, κλάματα, ρεψίματα, εμβόλια, ξενύχτια και όλες εκείνες τις μικρές και θεσπέσιες αγωνίες που μας κερνούν, ως επιδέξιοι δάσκαλοι, τα παιδιά μας. Περίμενα τη στιγμή που ο άντρας μου γύριζε από τη δουλειά, για να του φορτώσω το μωρό και να κλειδωθώ στο δωμάτιό μου, για να κάνω τις ασκήσεις της καθοδηγούμενης χαλάρωσης με κασέτα του Νατζέμυ… πολλές φορές άκουγα το μωρό να κλαίει και ήταν σαν να «τραβιέται» όλη μου η ενέργεια και η επίγνωση προς το μέρος του. Τότε κατάλαβα ότι η γιόγκα δεν χρειάζεται εξωτερικό χώρο για να αναπτυχθεί. Χρειάζεται εσωτερικό χώρο…

Όσες δουλειές κι αν έχουμε να κάνουμε, όσες υποχρεώσεις κι αν μας τραβούν από το μανίκι, αν χαλαρώσουμε κι αφήσουμε μέσα μας να αναπτυχθεί αυτό το εσωτερικό διάστημα, είμαστε σε ενότητα, είμαστε σε «γιόγκα». Την στενότητα στον εσωτερικό μας χώρο, το στρες και το άγχος το δημιουργούμε με τη προσκόλλησή μας, εμείς οι ίδιοι. Από τότε προσπαθώ να συνδυάσω τις πρακτικές απαιτήσεις της καθημερινότητας με την άσκησή μου, τη διδασκαλία στο πανεπιστήμιο με το νοικοκυριό και με τον διαλογισμό, το παιχνίδι των κοινωνικών ρόλων με την καθαρή πνευματική θεώρηση… Ένα στοίχημα που το χάνω κάθε λεπτό, χωρίς να απελπίζομαι. Και ξέρετε γιατί; Γιατί όσο περνάει ο καιρός και η άσκησή μου βαθαίνει, κατανοώ ότι έτσι πρέπει να είναι η ζωή μας. Γεμάτη «διασπάσεις», γεμάτη «ενοχλήσεις», γεμάτη «προβλήματα». Γιατί αυτά ακριβώς είναι τα πράγματα που ανοίγουν τη καρδιά μας και τον νου μας. Όταν είσαι νοικοκυρά, πρέπει να είσαι πάντα εκεί, διαθέσιμη να φροντίσεις, να ταΐσεις, να βοηθήσεις, να περιποιηθείς τους άλλους. Γιατί χωρίς «αγγαρεία» δεν μπορεί να υπάρξει αληθινή συμπόνια.

Πριν καιρό είχα την τύχη να ζήσω κοντά σε έναν δάσκαλο του βουδισμού, ασκητή και γιόγκι. Δέχτηκα από αυτόν πολλές διδασκαλίες σε πολλά θέματα. Η μεγαλύτερή του όμως διδασκαλία, δεν ήταν κάτι που είπε. Ήταν αυτά που έκανε. Η ίδια του η πράξη. Τον έβλεπα να είναι ο πρώτος που σηκωνόταν από το τραπέζι για να πλύνει τα πιάτα. Ο πρώτος που άρπαζε τη σκούπα για να καθαρίσει. Τον έβλεπα να σκουπίζει το πιάτο με την ίδια ευλάβεια και προσοχή που έκανε τα βουδιστικά τελετουργικά. Τον έβλεπα να ακούει με την ίδια υπομονή και αγάπη τις ερωτήσεις του καθένα, από τις πιο βλακώδεις μέχρι τις πιο βαθυστόχαστες. Τον έβλεπα να είναι ταπεινός μέσα στην απέραντη γνώση του, ανάμεσα στα υπέρογκα «εγώ» των ημιμαθών μαθητών του. Τον έβλεπα να είναι συνέχεια ο εαυτός του χωρίς καμιά επιτήδευση. Το μεγαλύτερο μάθημα που πήρα από τον Λάμα ήταν η παρουσία του. Ο τρόπος που ήταν παρών στο καθετί, σε όλα τα πράγματα, χωρίς διαχωρισμούς, χωρίς υπερηφάνεια. Παρών. Απλά εκεί, διαθέσιμος απέναντι σε όλους, φρέσκος και χωρίς προκατάληψη απέναντι στο καθετί.  Το σώμα του, ο λόγος του, η διάνοιά του, ήταν μια διαρκής προσφορά του σε όλους, χωρίς διάκριση. Αυτό ακριβώς είναι το πνευματικό μάθημα που ταιριάζει και σ’ εμάς τις νοικοκυρές, τις εργαζόμενες, τις μητέρες, τις παντρεμένες, τις χωρισμένες, όλες: η παρουσία. Η αληθινή παρουσία στη ζωή μας. Όχι η μηχανική υποστήριξη των λειτουργιών του σπιτιού μας. Όχι ο αυτοματισμός και η μηχανική επανάληψη κινήσεων, εργασιών, ημερησίων διατάξεων και αναδιατάξεων. Αλλά η σταθερή, επίμονη, διαρκής και αληθινή μας παρουσία. «Παρουσία» δεν σημαίνει να επιβάλλουμε διαρκή έλεγχο και  επικυριαρχία πάνω στα πράγματα και τους ανθρώπους που μας περιβάλλουν. Σημαίνει απλά να είμαστε διαθέσιμες, ανοιχτές, προσεκτικές στο καθετί. Πραγματικά, αν το σκεφτούμε, η ζωή της νοικοκυράς μάς δίνει συνεχώς άπειρες ευκαιρίες πνευματικής αφύπνισης και εγρήγορσης. Να μερικά (ανεπαίσθητα-πλην όμως κεφαλαιώδη) πνευματικά μαθήματα που παίρνουμε καθημερινά ως νοικοκυρές:

το μάθημα της προσφοράς χωρίς αντάλλαγμα. 

-το μάθημα της παροδικότητας.

-το μάθημα της αποδοχής.

-το μάθημα της αγάπης χωρίς όρους.

Πράγματι, η πνευματική της ανάπτυξη της νοικοκυράς γίνεται μέσω της ανιδιοτελούς προσφοράς στην οικογένειά της, χωρίς αντάλλαγμα. Και υπάρχει άραγε πιο δυνατό μάθημα παροδικότητας, από το νοικοκυριό, όπου όλες οι διορθωτικές προσπάθειές μας για επιβολή τάξης και καθαριότητας, αυτοστιγμεί αναιρούνται εκ των πραγμάτων, ξανά και ξανά; Όλα τα φαινόμενα είναι παροδικά. Χαλαρώστε, η Γη θα συνεχίσει να γυρίζει και χωρίς εμάς… Μπορούμε να ζήσουμε ευτυχισμένες και με λίγη σκόνη παραπάνω και με ψίχουλα στο πάτωμα… Όσο για την αποδοχή, αν δεν παίρναμε το μάθημα, θα καταλήγαμε όλες στο τρελάδικο, μιας και όλες ανεξαιρέτως οι προσπάθειες «ελέγχου» των πραγμάτων εκ μέρους μας, πέφτουν πάντα στο κενό… Αλλά το σημαντικότερο μάθημα, που αφορά κυρίως τις μαμάδες, είναι αυτό της αγάπης των παιδιών χωρίς προϋποθέσεις. Και ισχύει. Οι περισσότεροι γονείς νοιώθουν αυτή την αλτρουιστική αγάπη για τα παιδιά τους. Σκεφτείτε, όμως, για μια στιγμή: Πώς θα ήταν αν αγαπούσατε όλα τα όντα σαν να είναι παιδιά σας;…

Ας δούμε τώρα μερικές «συνταγές αγχολυτικής οικοκυρικής», που μπορούν ίσως να μας βοηθήσουν να βρίσκουμε διέξοδο σε δύσκολες στιγμές:

Καθυστερήστε. Όσο πιο αργά και συνειδητά κάνουμε μια δουλειά, τόσο καλύτερα γίνεται. Σκουπίζοντας ή ανακατεύοντας το φαγητό, μπορείτε να παρατηρείτε το σώμα και τον  νου σας: είσαστε εκεί; Θυμόσαστε τι κάνατε μόλις πριν; Ακούτε τους ήχους του σπιτιού; Ο αυχένας και  η κοιλιά σας είναι χαλαροί;

Ένα τη φορά. Μην βιάζετε τον εαυτό σας να κάνει πολλά πράγματα μαζί. Η «ναπολεόντεια» συνταγή είναι το διαβατήριο της δυστυχίας. Μια δουλειά τη φορά είναι υπεραρκετή. Κάντε ένα πλάνο των εργασιών και αρχίστε να εναλλάσσετε μια ευχάριστη με μια δυσάρεστη. Αλλά μια τη φορά. Την ώρα που κάνετε μια «δυσάρεστη» δουλειά, βάλτε να ακούσετε το πιο αγαπημένο σας cd και ακόμη καλύτερα, τραγουδήστε! Θα δείτε ότι κάτι αλλάζει…

Χάστε τον έλεγχο! Την ώρα που νοιώθετε ότι «δεν αντέχετε άλλο», που τα παιδιά είναι τελείως ανεξέλεγκτα, το φαΐ χύνεται στη κουζίνα, το τηλέφωνο χτυπάει ασταμάτητα και δεν έχετε τελειώσει ακόμη εκείνη την αναφορά για το γραφείο σας, υπάρχει κάτι που μπορεί να σας βοηθήσει απερίγραπτα: Χάστε τον έλεγχο! Πατήστε τα κλάματα αν χρειαστεί. Κλείστε το κινητό. Αφήστε τα παιδιά να λύσουν μόνα τους τις διαφορές τους. Αφήστε τον κόσμο να γυρίσει για λίγο από μόνος του, χωρίς να προσπαθείτε να τον ελέγξετε. Και θα δείτε πώς χαλαρώνουν τα πράγματα από μόνα τους. Χαλαρώνουν όταν τα αφήνουμε…

Σπάστε τα όρια μεταξύ «πνευματικού» και «κοσμικού» στη ζωή σας. Δείτε το καθετί σαν μια πνευματική εμπειρία, σαν μια πνευματική ευκαιρία και …θα γίνει! Η ετοιμασία του φαγητού μπορεί από προσφορά στους αγαπημένους, να γίνει προσφορά στο «Θεό» ή στην αληθινή μας φύση. Η τακτοποίηση του χώρου από μηχανική διεργασία μπορεί να γίνει μια χαρούμενη ιεροτελεστία σαν διαμόρφωση ενός σπιτικού ιερού «μάνταλα». Το πλύσιμο των ρούχων και των πιάτων μπορεί να γίνει πνευματική κάθαρση και εξαγνισμός όλων των αρνητικών μας πράξεων , στο επίπεδο του σώματος, του λόγου και του νου κ.ο.κ..

Η μη-βία είναι κάτι που πρέπει να το εφαρμόζουμε πρώτα και κύρια στον εαυτό μας. Αντί για το στερεότυπο της αγχωτικής και πάντα ανικανοποίητης νοικοκυράς, ακολουθήστε το ιδανικό της δυνατής και ήρεμης γιογκίνι, που ξέρει να αποδέχεται τα πάντα με διάκριση και σοφία και να συγχωρεί τον εαυτό της και τους άλλους για τα λάθη τους. Ξέρει την αξία της, δεν κριτικάρει, δεν απορρίπτει, δεν ελέγχει, αλλά παραμένει παρούσα, ζωντανή, ζεστή, γεμάτη καλοσύνη και αγάπη. Είναι στο χέρι μας!

Standard

Το Ντάρμα της κάθε μέρας

 

10426294_10152754894953264_8536248977059300274_n

 

 

(Ντάρμα: Σανσκριτική λέξη που σημαίνει αλήθεια και διδασκαλία της αλήθειας)

Πολλοί φίλοι ρωτούν πώς μπορούμε να εφαρμόζουμε τις πνευματικές αρχές πρακτικά στη καθημερινότητά μας, που συνήθως είναι γεμάτη με τα σκουπίδια των ατομικών και συλλογικών μας κεκτημένων τάσεων. Το χαρακτηριστικό αυτών των αρνητικών τάσεων, είναι ότι ενώ περιστρέφονται όλες γύρω από το εγώ μας, γύρω από το υποτιθέμενο προσωπικό συμφέρον και όφελός μας, στη πραγματικότητα μάς οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στη δυστυχία και στη μιζέρια.
Αν αφαιρέσουμε το πολιτιστικό/θρησκευτικό κάλυμμα των πνευματικών παραδόσεων και κοιτάξουμε μόνο την ουσία, την πεμπτουσία του μηνύματός τους, θα δούμε ότι όλες καταλήγουν σε μερικές πολύ απλές και απτές διαπιστώσεις: μην τις μπερδεύετε με how to do και self help συνταγές, γιατί εδώ μιλάμε για αξιόπιστες και δοκιμασμένες πνευματικές συμβουλές αιώνων. Συμβουλές που μπορούμε ανεπιφύλακτα να τις εμπιστευτούμε και να τις ακολουθήσουμε, αν θέλουμε να δώσουμε στη ζωή μας το βάθος και την ουσία που της αξίζει.
Το όλο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε στη καθημερινή ζωή ανάγεται στην αρνητικότητα. Τι είναι όμως η αρνητικότητα, πώς μπορούμε να την ορίσουμε; Αρνητικότητα είναι ο καρπός των κεκτημένων μας τάσεων. Πρόκειται για μηχανισμούς αυτοματισμού που διαρθρώνουν τη ζωή μας γύρω από ένα μεγάλο λάθος: την ιδέα ότο υπάρχει ένα ξεχωριστό εγώ, το οποίο χρειάζεται να περιφρουρήσουμε, να επιβάλλουμε, να θρέψουμε, να προστατέψουμε κλπ. Γύρω από αυτό το πυρηνικό λάθος χτίζεται όλη η νευρωτική προσωπικότητα που μας ταλανίζει με ανασφάλειες, φοβίες, κόμπλεξ, αποξένωση, ανικανοποίητο, αρρώστιες και γενικά με μια μη υγιή και ισορροπημένη σχέση με τους άλλους και με τον κόσμο που μας περιβάλλει.
Μπορούμε να πούμε ότι σχηματικά υπάρχουν 2 τρόποι να σχετιζόμαστε με τον κόσμο: ένας υγιής (πνευματικός) και ένας άρρωστος (νευρωτικός). Ο δεύτερος που είναι και πιο κοινός, είναι αυτός που προωθείται από το κοινωνικοπολιτικό σύστημα, καθότι οι φοβισμένοι άνθρωποι γίνονται πιο εύκολα υποχείρια συστημάτων και ιδεολογιών, είναι πιο χειραγωγίσιμοι και πιο προβλέψιμοι- κάτι που άλλωστε μάς το έχει επανειλλημένα διδάξει η Ιστορία…
Ο «υγιής» τρόπος να σχετιζόμαστε με τον εαυτό μας και με τους άλλους γύρω μας προυποθέτει μια εκ βαθέων αναθεώρηση και έναν εκ θεμελίων επαναπρογραμματισμό του νου μας. Αυτή ακριβώς είναι η πνευματική άσκηση: πρόκειται, με απλά λόγια, για μια εθελούσια και πολλές φορές καθοδηγούμενη (από αξιόπιστους δασκάλους) αποδιάρθρωση και εκ νέου αναδιάρθρωση του τρόπου σκέψης και ύπαρξής μας.
Το πέρασμα από την αρνητικότητα στην θετικότητα, από τη δυστυχία στην ικανοποίηση, ονομάζεται πνευματική αφύπνιση. Τόσο απλά!
Συνοψίζοντας τώρα τα βασικά βήματα που θα μας οδηγήσουν στην αφύπνιση μέσα στη κάθε μέρα, βλέπουμε ότι το πρώτο που πρέπει να υιοθετήσουμε είναι η σωστή θεώρηση ή αλλιώς οπτική γωνία. Γνωρίζουμε ότι μέσα στο σύμπαν, στον μικρόκοσμο και στον μακρόκοσμο τα πάντα είναι αλληλο-εξαρτώμενα. Δεν υπάρχει καμμιά απόλυτη συνθήκη, καμμιά αυθύπαρκτη κατάσταση. Τα πάντα τελούν σε σχέση αλληλεξάρτησης μεταξύ τους: οι αιτίες παράγουν αποτελέσματα και όλα τα φαινόμενα δεν παράγονατι μεμονωμένα, αλλά συνεξαρτώνται. Ο τρόπος αντίληψής μας για τη πραγματικότητα που βιώνουμε εξαρτάται από την οπτική μας γωνία. Να κάτι που δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε, αν θέλουμε να βιώνουμε το Ντάρμα στη καθημερινή ζωή μας! Και γιατί είναι βοηθητικό αυτό; Γιατί αυτός ο τρόπος σκέψης θα δούμε ότι παράγει λιγότερα ενοχλητικά/αρνητικά συναισθήματα…
Εχουμε συνηθίσει να θεωρούμε δεδομένα τα πράγματα γύρω μας και μέσα μας. Είναι κάτι που έχουμε διδαχθεί από μικροί. Να κριτικάρουμε συνέχεια τους άλλους και τις συνθήκες και να βρίσκουμε πάντα το φταίξιμο έξω από εμάς. Να νιώθουμε θύματα ή σωτήρες των άλλων και να χειραγωγούμε κάθε κατάσταση για να επιβεβαιωθούμε. Στη πραγματικότητα όμως, αν το εξετάσουμε, θα δούμε ότι τα πάντα είναι ζήτημα θεώρησης/οπτικής γωνίας. Και αυτό είναι ξεκάθαρα θέμα επιλογής. Η αισιοδοξία και η θετικότητα είναι πάντα θέμα επιλογής. Όπως και η ατελείωτη γκρίνια, η μεμψιμοιρία και το ανικανοποίητο.
Το δεύτερο βήμα αφορά τη συμπόνια. Η συμπόνια που εδράζεται στη κατανόηση του άλλου, στην αναγνώριση των περιορισμών του και της αντιληπτικής του ικανότητας. Αυτό μας δίνει μια τεράστια εσωτερική δύναμη, γιατί ανοίγει διάπλατα το διάστημα του χώρου μέσα μας. Δεχόμαστε να ακούσουμε και να «χωρέσουμε» τη διαφορετικότητα και αυτό μας κάνει να βιώνουμε με έναν πιο ανάλαφρο και θετικό τρόπο την κάθε κατάσταση, ειδικά τις δυσκολίες της καθημερινότητας. Οι «άλλοι», από ανταγωνιστές γίνονται ισότιμα και ισάξια όντα που αξίζουν το σεβασμό μας. Ο κόσμος μας, από ανταγωνιστική αρένα μετατρέπεται σε αγαπητικό διάστημα. Από μόνο του αυτό μας φέρνει περισσότερη χαρά και ικανοποίηση στη ζωή μας.
Το τρίτο βήμα έχει να κάνει με τη σύνδεσή μας με το βίωμα. Η πνευματικότητα δεν είναι θεωρία. Είναι εμπειρία. Δεν είναι μυστικιστική κατάσταση στην οποία εισερχόμαστε υπό ιδιαίτερες κατασκευασμένες συνθήκες. Είναι η απλή ιερότητα της ζωής που την βιώνουμε κάθε δευτερόλεπτο αν ανοίξουμε τον νου και τη καρδιά μας. Τρόποι υπάρχουν πολλοί. Για κάποιους λειτουργεί η προσευχή και ο διαλογισμός. Για άλλους οι βόλτες στη φύση και η τέχνη. Η κάθε μικρή καθημερική εργασία μπορεί να γίνει πνευματικό βίωμα. Σε αυτή τη κατεύθυνση βοηθά πολύ και η μελέτη πνευματικών βιβλίων, η ακρόαση πνευματικών διδασκαλιών και ο στοχασμός πάνω σε αυτές. Γιατί ο νους μας ήδη «περιέχει» το Ντάρμα, όπως ήδη «περιέχει» την αφύπνιση, που είναι η αληθινή, η βασική μας ανθρώπινη φύση. Ενας τρόπος να ερχόμαστε καθημερινά σε επαφή με το βίωμα της αληθινής μας φύσης, είναι να ενθυμούμαστε την νοητική και συναισθηματική μας κατάσταση τις στιγμές εκείνες που στο παρελθόν έχει τύχει να νιώσουμε ανοιχτοί και γεμάτοι καλοσύνη απέναντι στους αγαπημένους μας. Εκείνες οι στιγμές, προσωπικές και μοναδικές για τον καθένα μας, αποτελούν φάρους, πυξίδες που μας δείχνουν τη βουδική αγαπητική φύση μας. Αδιάψευστα βιώματα που συνοδεύουν τη ζωή μας κάθε λεπτό και μας φέρνουν σε άμεση επαφή με τις φωτισμένες ποιότητες που εμπεριέχουμε: τη σοφία, την αγάπη, τη συμπόνια, τη δύναμη, την ενσυναίσθηση, την ικανοποίηση, τη διαύγεια.
Το τέταρτο βήμα είναι να μην παίρνουμε τα πράγματα τόσο προσωπικά! Τα πράγματα απλά…συμβαίνουν, δεν συμβαίνουν σε εμάς! Δεν είμαστε το κέντρο του σύμπαντος και κανείς δεν συνωμοτεί εναντίον μας! Σαν ανθρώπινα όντα, μοιραζόμαστε τη κοινή μοίρα του μείγματος ευτυχίας/δυστυχίας που μας αναλογεί. Οι απώλειες, οι αρρώστιες, ο πόνος είναι μέρος του παιχνιδιού, όλα είναι μέσα στο πρόγραμμα. Δεν υπάρχει κανένας Θεός που να μας υποσχέθηκε αιώνια ευδαιμονία σε αυτή τη ζωή. Αλλά, αν πάψουμε να παίρνουμε τα πράγματα τόσο στα σοβαρά και τόσο προσωπικά, θα δούμε ότι αρχίζουμε να απολαμβάνουμε με έναν πιο ολοκληρωμένο και ικανοποιητικό τρόπο τη ζωή μας. Το χιούμορ και ο αυτοσαρκασμός βοηθούν πολύ σε αυτό. Όπως επίσης και το να σκεφτόμαστε ή να φροντίζουμε όντα που βρίσκονται σε μεγαλύτερη δυσκολία από εμάς. Τα πάντα είναι θέμα προοπτικής και αναλογίας. Δεν χρειάζεται πάντα να «τσιμπάμε» τόσο δυνατά στα συναισθήματα που μας σέρνουν από τη μύτη. Ούτε να είμαστε τόσο εύθικτοι και ευάλωτοι απέναντι στη συμπεριφορά των άλλων. Η συμπεριφορά των άλλων δεν μας αφορά. Μας αφορά μόνο η δική μας εσωτερική φλυαρία, που όσο λιγοστεύει, τόσο χώρο αφήνει στο Ντάρμα να ανθίσει μέσα μας.
Το πέμπτο (και τελευταίο προς το παρόν) βήμα για να εδραιώσουμε το Ντάρμα στη κάθε μας μέρα, είναι η αποδοχή. Αποδεχόμαστε την ύπαρξη της δυστυχίας στη ζωή μας και στη ζωή όλων των όντων. Αυτό από μόνο του μάς φέρνει λιγότερο φόβο και ανασφάλεια. Όταν έχουμε λιγότερο φόβο, τότε μπορούμε να κοιτάμε μακρύτερα. Δεχόμαστε τα «ελαττώματα» τα δικά μας και των άλλων. Ανοιγόμαστε στη δυνατότητα που έχουμε να αλλάζουμε και να εξελισσόμαστε, χωρίς να κουβαλάμε τα βαρίδια των ενοχών και της κατηγόριας. Η κάθε μας γκρίζα τρίχα μαρτυρά τη διαδικασία ωρίμανσης και αλλαγής που βιώνουμε. Δεχόμαστε αυτή τη πορεία με ευγνωμοσύνη και αποδοχή. Αποδεχόμαστε την κατάστασή μας και τα λάθη μας. Καθώς η βάση τηςk αυτοεπίγνωσής μας είναι η αποδοχή, ησυχάζουμε τη νεύρωση και χαλαρώνουμε.

Standard

Το σπίτι καίγεται

374424_10200299909796875_1945535384_n

Ο Βούδας έχει ξεκάθαρα επισημάνει την ενυπάρχουσα δυστυχία της ανθρώπινης ύπαρξης, λέγοντας: «Το να ζεις μέσα σε ένα θνητό σώμα είναι σαν να ζεις μέσα σε ένα σπίτι που καίγεται». Υπό πνευματική οπτική γωνία η πηγή της κατάθλιψης, όπως και κάθε δυστυχίας, είναι μία και μοναδική: η άγνοιά μας, η άγνοια της αληθινής μας φύσης. Έχοντας ξεχάσει αυτό που πραγματικά είμαστε, κατασκευάζουμε μια ψεύτικη ταυτότητα, βασιζόμενοι σε επισφαλή εξωτερικά σημεία αναφοράς κι έτσι είναι, κατά κάποιο τρόπο, σαν να «προσκαλούμε» διαρκώς την απογοήτευση και τη κατάθλιψη στη ζωή μας.

Standard